مطالب پر بازدید
فن پیج فیس بوک بساک
 

فن پیج انجمن متخصصان کشاورزی بساک

 

 


انواع گل سرخ
گل سرخ

1 ـ گلسرخ پاكوتاه گل درشت Rosier the يا گلسرخ چاي اين رقم از سال اول كاشت گل مي كند، منتها در سال اول گلش ضعيف است، معمولاً از ارديبهشت تا آبان ماه گل دارد ولي در نقاطي كه تابستان گرم دارد در اين فصل گل نمي كند و فقط بهار و پائيز گل ميدهد . بيشتر نژادهاي اين رقم گلسرخ به سرماي زمستان مقاوم هستند . اين گلسرخ ها روي نسترن وحشي پيوند مي شوند محل پيوند در روي طوقه يا كمي بالاتر از آنست بنابراين شكلشان بوته اي مي باشد. اين رقم را بطور منفرد يا دسته هاي 3 تا 5 تائي در وسط چمن و يا در حاشيه ها و يا در قطعاتي مجزا به فواصل 75 سانتيمتر تا يك متر مي توان كاشت. 2 ـ نسترن پاكوتاه يا (پوليانتا) Rosa Polyantou اين رقم گلهاي ريزي دارند كه بطور مجتمع در راس ساقه قرار گرفته و در هر دسته تا حدود چهل گل ريز دارد. خصوصيات اين نوع كه خيلي پر گل است و از ارديبهشت تا آبان ماه مرتباً گل مي كند مقاومتش به سرما خيلي زياد است و بيشتر حاشيه ها را با آن تزئين مي كنند ، بايد دقت نمود كه در حاشيه فقط از يك رنگ كاشته شود تا جلوه بيشتري نمايد و از نظر نمو و قد يكنواخت باشد، اين رقم بوسيله قلمه يا پيوند زياد مي شود ولي معمولاً‌ آنرا از راه قلمه زياد مي كنند. بطور خلاصه اين نوع گل سرخها داراي گلهاي فراوان بوده و دوره گل كرد در آنها طولاني است و مقاومت به سرماي شديد دارند و نسبتاً مقاوم به امراض آفات مي باشند. براي انتخاب نسترن پاكوتاه از انواع گل درشت و آنهائيكه شاخه هاي متحدالشكل و يكنواخت مي دهند بايد استفاده كرد. ضمناً دورگي از نسترن پاكوتاه و گلسرخ پاكوتاه بدست آمده به اسم فلوري بندا كه تمام خصوصيات نسترن پاكوتاه را دارد ولي گلهايش شبيه به گلسرخ معمولي يعني تقريباً درشت مي باشند ولي دسته اي گل مي كنند . دسته هاي گل از 5 تا 10 عدد مي باشد و مثل گلسرخ معمولي رشد كافي دارند و براي عرضه بسيار مناسبند و از ارديبهشت تا آخر پائيز مرتباً‌ گل دارند. گلسرخ رونده Rosac sarmentosa اين رقم از جفتگيري نسترن پيچ و گلسرخ پاكوتاه بدست آمده است و از سال دوم كشت به گل مي آيد ولي در سال اول مقدار كمي گل دارد و دوام گل شبيه رقم اول است. اين نوع براي تزئين ديوار و آلاچيق بكار مي رود. 4 ـ نسترن روينده كه گلهاي ريز و دسته اي دارد R.polyantha Sarmentesa فقط در بهار گل مي كند و چهار تا پنج هفته گل دارد. مثل نسترن قشقائي و نسترن رونده سفيد و صورتي و غيره. بوته اين گلسرخ خيلي قوي است و آنرا بوسيله قلمه زياد مي كنند، ولي بعضي از نسترنهاي رونده در دو نوبت (بهار وپائيز) گل دارند مثل نسترن Fug. 5 ـ گلسرخ پابلند Rosievtige اين رقم بمنظور كاشتن كنار خيابان بطور قرينه استفاده مي گردد و همچنين دستجاتي دوتائي يا سه تائي در روي چمن كاشته مي شود، مشخصات اين نوع عيناً مثل گلسرخ پاكوتاه (رقم اول) مي باشد. محل پيوند در بالاي ساقه است به ارتفاع (90 ـ 120 سانتيمتر) يا نيمه بلند به ارتفاع (70 ـ 90 سانتيمتر). 6 ـ گلسرخ مجنون اين گل تشكيل شده از ساقه نسترن وحشي به ارتفاع 6/1 ـ 2 متر كه در همان ارتفاع پيوند مي زنند بطوريكه شاخه هاي پيوندي به طرف زمين سرازير مي شوند. پيوند آن بايد از نسترنهاي رونده باشد. انتخاب پايه براي گلسرخ : در ايران با وجودي كه انواع نسترن وحشي زياد است و باغداران به عنوان پايه گلسرخ از آنها استفاده مي نمايند معذالك اين پايه هاي محلي يكنواخت نيستند. از يكصد پايه كاشته شده پنجاه عدد آنها قابل پيوند نمي باشند و از پنجاه عدد پيوند خورده فقط سي عدد آنها قابل فروش مي باشند معذالك باغداران اين پايه هاي غيريكنواخت را كه رشد و مقاومت شان نسبت به امراض مختلف است همه پيوند زده و به فروش مي رسانند و اين كار به ضرر خريداران است. دانشكده كشاورزي كرج پايه هائي از خارج كشور وارد نموده كه يكنواخت اند و قدرت زيادي به آن مي دهند و نتيجه مطلوبي از اين عمل بدست آورده اند فعلاً پايه اي كه باغداران براي گلسرخ استفاده مي كنند سه نوع اند: اول ـ نسترن وحشي كه به طريق بذر زياد مي كنند 1 ـ بطريق بذر به اين ترتيب كه در پائيز نسترن وحشي را از باغات قديمي جمع آوري نموده و در . . . . كوچكي (2 × 5متر) مي كارند و مرتباً روي آنها را آب پاشي مي نمايند. بطوريكه هم رطوبت كافي در اختيار بذر هست ، اين بذر اول بهار سال بعد سبز مي شوند و در ارديبهشت نهالهاي كوچك را جابجا مي كنند. در تمام فصل رشد ، مواظبت كامل مي نمايد ، در اسفند تمام بوته ها را جابجا مي كنند و از خرداد سال سوم شروع به پيوند كردن بوته هاي پرريشه بدست مي آيد درصورتيكه خاك محل كاشت بذر پس از دو مرتبه جابجا شدن مي توان بعد از يك مرتبه جابجا كردن پايه اقدام به پيوند نمود . 2 ـ بطريق پاجوش اين كار قديمي شده و ديگر باغداران از آن استفاده نمي كنند زيرا درصد گرفتن آنها كم است و مثل پايه بذري شاداب نيستند. مخصوصاً پاچوشهائيكه از كوهستانها بيرون مي آورند. ولي اگر پاجوش از باغات جمع شود خطر نگرفتن آنها كمتر است. 3 ـ ازدياد پايه از نوع نسترن پاكوتاه (رزيورليانتا) مي باشد. نسترن پاكوتاه اغلب در زمستان برگش نمي ريزد و تا آخرين حد شيره نباتي را نگهداري مي نمايد يعني تا وقتي هوا كاملاً سرد نشود شيره در جريان است ولي چون از طريق قلمه زياد مي شود و ريشه هاي سطحي دارد اگر روي آن پيوند بزنند بوته اي بدست مي آيد كه قدرت بوته هاي دسته اول را ندارد (بوته هائيكه روي پايه نسترن وحشي بذري عمل مي آيند) باين جهت اگر اين پايه ها را در زمين كم آب و بي قوه بكارند در تابستان خشك مقاومت ندارند و ضعيف و كم گل خواهند شد. دليل اينكه باغداران از اين پايه استفاده مي نمايند اين است كه زود ريشه مي دهد و يك سال زودتر از نهال بذري مي توانند آنرا بفروش برسانند. 4 ـ‌ ازدياد پايه از نوع نسترن پيچ (مولتي فلور) پايه نسترن پيچ قدرتش زياد است ولي در خاكهائيكه قبلاً در آن گلسرخ كشت نشده باشد خيلي خوب رشد مي كند. پايه نسترن پيچ ريشه زياد مي دهند ، شاخه هاي پيوندي روي اين پايه رشد زياد دارند و در پائيز شاخه ها كاملاً نمي رسند و ممكن است سرماي زمستانه آنها را از بين ببرد بيشتر در زمينهاي شني سبك از اين نوع پايه استفاده مي شود. اين رز بوسيله قلمه زياد مي شود اين رقم چون زودتر به نتيجه مي رسد مورد علاقه توليد كنندگان است ، از لحاظ خريدار نيز مناسب است زيرا بوته هاي پيوندي آنها قوي و شاداب هستند. تهيه خاك و كاشت گلسرخ : خاك گل سرخ قبلاً بايد شخم خورده و آماده باشد ، در اينصورت كشت ‌آن آسان است. خاك را به عمق 30 سانتيمتر برمي گردانند و مقداري كود پوسيده گاوي با بيل در زير بستر كاشت (ته گودال) پهن مي نمايند و درهمان ته بيل مي زنند. مقدار كود بستگي به قوت زمين و خاصيت كود دارد. اگر در زمين قبلاً كلم يا گوجه فرنگي يا ذرت بوده كود احتياج دارد. در غير اينصورت باندازه حجم خاك بستر كود مي ريزند. عمل كودريزي و بيل زدن بايد كامل باشد ، تكمه هاي كود را با شانه آهني در ته بستر پهن كرده و همين موقع خرده آجر يا شن درشت مخلوط مي كنند و خاك زير را همواره مي نمايند، بعد خاك مناسب روي آن ريخته شن كش مي نمايند. اگر خاك زيرسنگين و سفت و خشن باشد بايد بكلي آنها را درآورده بجاي آن خاك مخلوط با كود ريخته و مجدداً روي خاك طبقه اي كه مي خواهيم گلسرخ بكاريم خاك مرغوب مي ريزيم اگر بستر گلسرخ خوب زهكشي نداشته باشد يعني آب را خوب رد نكند بايد خاك زير را درآورده و آجر ريز با سنگهاي درشت ريخته (درحدود 10 ـ 15 سانتيمتر) و مخرجي بايد تهيه نمايند تا آبهاي زائد جمع آوري شده به خارج برود. گودي آن زمين تا حدود 60 سانتيمتر متناسب است . اگر گلسرخ در پائيز كاشته شود بايد در اواخر مرداد يا شهريور عمليات زمين انجام شود اگر در بهار بخواهند عمليات كشت را انجام دهند بايد در پائيز عمليات زمين انجام شود يا اوايل زمستان هر موقع زمين اجازه دهد گلسرخ هائيكه از خارج مي خريم يا از خزانه خود در محل اصلي مي بريم بايد مراقبت هاي زير در موقع كشت آنها بشود : اولاً هرگاه در روي نبات باشند بوسيله چاقو يا قيچي از ته برگ قطع شوند تا از خوردن احتمالي ساقه جلوگيري شود. ثانياً شاخه هاي نرم و نارس را نيز بايد از ساقه اصلي جدا كرد زيرا پس از يخبندان ديگر فايده اي ندارند. ثالثاً ريشه هاي له شده و خراب را بايد بريد. هيچوقت در خاك مرطوب و چسبناك نبايد گلسرخ كاشته شود ، فقط رطوبت كمي داشته و بدست نچسبد، همچنين در موقع يخبندان نبايد بوته ها را كاشت. بهترين فصل براي كاشت گلسرخ اواسط آذر مي باشد ولي اگر وضعيت هوا مناسب باشد اين عمل را تا اواخر اسفند مي توان انجام داد. در محلهاي سردسير اگر گلسرخ را در اسفند ماه بكارند بهتر است براي كاشت پايه هاي خريداري شده مقداري خاك آفتاب خورده دانه ريز را مرطوب نموده ودو سطل از آن برداشه و يك مشت گرد استخوان با آن مخلوط مي نمايند ، بعد چاله اي به عمق 25 و به عرض 30 سانتيمتر آماده نموده از خاك مخلوط پر مي كنند ريشه هاي گلسرخ را در آنجا قرار مي دهند بطوريكه با سطح خاك اطراف برابر باشد. ريشه ها را هرقدر ممكن است پخش كنند و روي آنرا با قدري از همان مخلوط و قدري خاك نرم و ماسه بپوشانند اين عمل موجب تحريك انساج ريشه خواهد شد ، مجدداً مقداري از مخلوط خاك برداشته در اطراف بوته جاي مي دهند و با ملايمت لگد مي كنند سپس بقيه خاك را مي ريزند. طرز كاشت بوته گلسرخ 1 ـ چاله كاشت كه به عمق 30 سانتيمتر كنده شده ته آن كود پوسيده (گاوي يا گوسفندي) مي ريزند و پنج سانتيمتر خاك روي آن ريخته تا ريشه ها مستقيماً با كود تماس پيدا نكنند. 2 ـ بعد از كاشت بلافاصله آب مي دهند بطوريكه ريشه ها خوب خيس شوند. 3 و 4 ـ در بعضي مواقع در اثر باد و حرارت زياد هوا خشك مي شود و يا اينكه گلسرخ كاشته شده دير سبز مي كند دراينصورت گلسرخ را از نزديك خاك بريده اطرافش را خاك مي دهند. محكم لگد مي كنند و روي خاك را تسطيح مي نمايند. يا در موقعيكه آفتاب شديد است روي بوته هاي تازه كاشت را پارچه مي كشند، و گلسرخ هاي پايه بلند را به فاصله 2 متر يا بطور متفرق روي چمن مي كارند گلسرخ پاكوتاه را به فواصل 100 ـ 80 سانتيمتر برحسب نوع و نيروي گلسرخ مي كارند همچنين انواع رونده را كمتر از 180 سانتيمتر فاصله نبايد كاشت. رطوبت خاك : نوع خاك هرچه باشد پايه اساسي و صحيح براي بستر گلسرخ رطوبت است ، همانطوريكه قبلاً نيز اشاره شد بايد 3 ـ 4 روز يكبار به بستر گلسرخ آب بدهند (درتابستان در خاكهاي شني رسي) ولي در خاكهاي رسي 7 ـ 8 روز يكبار كافي است . منظور اين است كه براي توليد گل فراوان ، گلسرخ نيازمند به آب زياد مي باشد غذا را مي توان به شكل قابل حل داخل نبات نمود ولي وقتي رطوبت قطع مي شود غذا نمي تواند داخل نبات گردد. براي اصلاح اين وضع سطح زمين بايد مرطوب باشد تا ريشه هاي كم عمق از مواد غذايي استفاده بنمايند. اگر احياناً آبياري را فراموش كنيم بايد متوجه باشيم كه با شدت حرارت تير و مرداد ريشه هاي سطحي از خشكي صدمه خواهند ديد. ذخيره رطوبت تحت الارضي در اغلب خاكها منظم وتمام نشدني است براي اينكه از تبخير رطوبت جلوگيري كنيم بايد بعد از هر آبياري سطح بستر گلسرخ را با فوكا نرم كنيم . در اينجا سؤالي پيش مي آيد كه آيا اين كار پرزحمت يعني سله شكستن براي چيست با تشريح يك مثال موضوع روشن مي شود. اگر دواتي را واژگون كنيم و كاغذ آب خشك كن را در زير آن قرار دهيم آب خشك كن مركب را بخود جذب ميكند و بتدريج رطوبت نشت كرده تا به قسمتهاي ديگر آب خشك كن مي رود . اين در نتيجه سوراخهاي باريكي است كه در آب خشك كن موجود است و مركب بوسيله لوله هاي باريك به شكل مو جذب مي گردد هر قدر اين لوله هاي موئي شكل باريكتر باشند همانقدر نفوذ رطوبت بيشتر خواهد رفت. اين عمل نظير خاك است ، در تمام خاكها يك ميزان معين خاك رس وجود دارد كه از ذرات ريز درهم فشرده براي تشكيل يك جسم مجوف شبيه به كاغذ آب خشك كن ساخته شده است واين جسم لوله هاي ريزي دارد. رطوبت زمين در اين لوله ها صعود مي كند و بزودي در سطح خاك تبخير مي شود. پس مي بينيم كه ذخاير آب در خاك دائماً بطرف سطح صعود مي نمايد و در هوا تبخير مي شود. فوكا را از اين لحاظ مورد استفاده قرار مي دهيم كه سر اين لوله ها را مي شكند و مانع تبخير رطوبت زمين مي شود. گلسرخ خاك رس را دوست دارد با وجود اين گلسرخ در زمين سخت و سنگلاخي زمين شني و زمين كود دار و همينطور در هر زمين زراعتي عمل مي آيد. اين قاعده يعني خوبي خاك رس براي گلسرخ استثناء دارد، مثلاً پايه هاي وحشي براي خوب عمل آمدن و گل دادن محلهاي مخصوص لازم دارد، اما معمولاً براي تهيه باغ گلسرخ خاك رسي لازم است در جائيكه رس كم باشد بايد خاك را خوب تهيه كرد و كونتراد و آباد نمود موقعيكه خاك خيلي سنگين است و چسبندگي دارد و يا وقتي كه خاك مرطوب است شن ـ هوموس (خاك برگ پوسيده ريز يا كود پوسيده) خاكستر چوب اضافه كنند. زمين شني و سست ممكن است بوسيله رس اصلاح شود ، كود گاوي و آهك نيز به اصلاح زمين كمك مي نمايد ـ در خاك شني ممكن است مقدار زيادي زباله مخلوط نمود براي اينكه خاك رطوبت را خوب نگهدارد در غيراينصورت خاك زود خشك مي شود گلسرخ وقتي خوب عمل مي آيد كه مقدار زيادي كود و غذاي كامل داشته باشد ـ مشكل است كه تمام سطح كاشت را كودريزي كامل كنيم بنابراين لازم است كه قسمت تحتاني در محلي كه ريشه گلسرخ قرار دارد به اندازه كافي و بقدري كه قابل جذب نبات باشد تقويت كنيم ،‌اسيديته يا الكاليته خاك براي طراوت رزها خيلي مؤثرند اگر خاك قليائي باشد گلسرخ خوب نمي شود و اگر خنثي يا مايل به اسيدي باشد خيلي بهتر مي شود. گلسرخ خيلي مايل به كود گاوي است اين كود بايد سياه رنگ و يك يا دو سال در شيره خودش پوسيده شده باشد. كودهاي اصطبل قديمي براي اين منظور خوب است . كود گاوي هر چند سال كه مانده باشد مورد استعمال دارد در ته بستر گلسرخ زير رديف ريشه هاي گلسرخ مي ريزند علاوه بر موقع كاشت همه ساله 2 ـ 3 مرتبه براي هر بوته يك سطل كودگاوي مي باشند به اين ترتيب رطوبت خوب نگهداري مي شود . كود جوجه و مرغ خيلي قوي است ، همچنين كود ساير طيور كه بايد در موقع استعمال خيلي دقت نمود. بايد بصورت پودر را درآورده و پاي هر بوته يك مشت كوچك بپاشند. كود اسبي زود گرم شده گلسرخ را مي سوزاند . كود اسبي اگر خوب پوسيده شده باشد براي سبك كردن زمين هاي سنگين مناسب است . كود حيواني خيلي پوسيده بمراتب بهتر از كودهاي شيميائي مي باشد. كود استخوان نيز غذاي خوبي است ولي بايد چند ماه قبل از كاشت به زمين داده شود تا فوائدش محسوس گردد. از استعمال كودهاي شيميائي از قبيل اسيد فسفريك نيترات دو سود آهك سولفات و امونيم بايد احتراز كرد مگر اينكه كسي احتياجات زمين را خوب بشناسد فقط بايد به آنها اجازه داده شود تا از اين كود استفاده نمايند. خاكستر چوب به اندازه كافي پتاس دارد و بدون ضرر مي توان به تمام سطح زمين داد. كود حيواني علاوه براينكه از سفت شدن خاك جلوگيري مي كند در تهويه خاك نيز كمك مي نمايد. كودهاي مصنوعي از قبيل نيترات دوپتاس و سولفات آمونيم ممكن است در زمين هاي خسته نشده نتايج شگفت آوري را توليد كند اين قبيل كودها نيز مانند مواد الكلي كه به شخص خسته مي دهند تحريك كننده اي بيش نيستند و چون آنها هم مانند ساير مواد بزودي جذب در خاك نمي شوند لذا با رسيدن باران و آب به زمين ناپديد مي گردند. تجزيه خاكستر گلسرخ نشان مي دهند كه آهك در ريشه و ساقه تسلط دارد و در شاخ و برگ بطور زياد مجتمع مي گرددو ليكن مقدار آن در خود گل كمتر است در صورتيكه ميزان پتاسيم در ساقه و برگ تا حداكثر خود به طرف گل بالا مي رود. مخلوط ذيل كه از تجزيه خاكستر تركيب يافته است در اغلب خاكها نتايج عالي مي دهد و بايد آنها را در ماه اسفند يا بفوريت پس از انجام هرس از قرار دو كيلو ، چهاركيلو درهر صد متر مربع استعمال كرد : نيترات دوپتاس 10 جزء سولفات دوشو 12 “ سولفات دومنيزيم 8 “ سولفات دوفر 1 “ باري هميشه بايد در خاطر داشت كه گلسرخ جديدي كه در وهله اول كاشته مي شود ممكن است بر اثر استعمال كود زياد فاسد شود به هيچ يك از گلسرخ هاي كاشته شده نبايد در ظرف سال اول كود اعم از طبيعي وغيره علاوه برآنچه از سابق در خاك بوده است داد. كودهائيكه در بالا ذكر شد در سال دوم پس از انجام هرس پوششي در روي سطح كرت ها بايد بپاشند. آب پاشي گلسرخ : درمدت فصول خشك آبياري لازم است اما بطور كامل بايد انجام شود ، آب دادن با آب پاش خوب نيست زيرا ريشه هاي نرم به سطح زمين آمده و مي سوزند . بهتر است آبياري بعد از ظهر انجام شود يا صبح زود موقعيكه برگها خشك باشند و از شبنم روي آنها نمانده باشد. سفيدك بوسيله بودن آب روي برگها منتشر مي شود درصورتيكه برگها مرطوب و شب سرد باشد مطمئناً سفيدك حمله مي كند مگر اينكه برگها را با قارچ كش محافظت كرده باشند . رز را معمولاً روي پشته هائي مي كارند كه از دو طرف پشته آب بخورد ولي اگر خاك خيلي مرغوب و آباد باشد مي توان گلسرخ را در كرت كاشت به اين ترتيب بوته ها خيلي شاداب خواهند شد. مواظبت زمستانه براي گلسرخ : اغلب از واريته هاي گلسرخ در سرماي سخت زمستان مقاومت ندارند با گرم نگهداشتن آنها مي توان نتيجه خوب گرفت . بدترين زمستان وقتي است كه هوا گرم شده و شيره نباتي به جريان بيفتد و بعد از آن سرد شده و جريان شيره متوقف شود . در اينصورت انساج نبات كه در حال فعاليت بودند مي ميرند. براي جلوگيري از اين پيش آمد بوته هاي گلسرخ را در پائيز خيلي ديروقت مي پوشانند بايد در موقع يجبندان شاخه ها خشبي باشند. اگر شاخه ها مملو از شيره باشند نمي توانند زنده بمانند زيرا درموقع بخبندان و بازشدن يخ شيره ازدياد حجم پيدا كرده و پوست را مي تركاند و چوب زير نمايان مي شود. خشبي كردن شاخه ها را در پائيز ممكن است به وسايل زير تسريح نمود : 1 ـ بوسيله كم آب دادن در آخر پائيز 2 ـ بوسيله متوقف كردن غذا در شهريور ماه 3 ـ بوسيله شخم زدن در پائيز عمليات بالا براي آن است كه رشد پائيزه عقب بيفتد ، يكي ديگر از كارهاي محافظ اين است كه در محلهاي خيلي سرد در اولين سرماي سخت پاي هر بوته را خاك به ارتفاع 15 سانتيمتر توده مي نمايند، وقتي زمين يخ دارد ده سانتيمتر كاه يا كود پوسيده روي بستر مي ريزند باين ترتيب نبات تا چهارده حال خواب باقي مي ماند اين طبقه كود پس از رفع سرماي بهاره برداشته مي شود. اين عمل يعني محفوظ نگهداشتن گلسرخ با خاك و كاه و غيره در دانشكده كشاورزي براي گلسرخ هاي پاكوتاه عمل شده . نتيجه خوبي عايد گرديده بطوريكه سرشاخه ها را سرما از بين نبرده و جوانه ها سالم و قوي ماندند درصورتيكه آنها را نپوشانند اغلب شاخه ها سرما زده و خشك مي شوند همچنين آزمايش شده پايه هائيكه در پائيز پيوند خورده اند به علت آنكه شاخه هاي پيوندي كوتاه و نموشان كم بوده مصادف با سرماي سخت زمستان رشدشان متوقف گرديده است. اين نهالها خيلي حساس به سرما بوده و حتماً محافظت شوند و حتماً بايد اين بوته هاي ضعيف را نبايد در پائيز جابجا نمود بلكه در خزانه مانده و اسفند ماه آنها را جابجا مي كنند. يا اينكه در آخر پائيز آنها را از خاك بيرون آورده در گلدان قرار داده به گلخانه يا در محل محفوظي نگهداري مي كنند. مواظبت تابستانه براي گلسرخ : زيبائي گلسرخ در باغ بستگي دارد به مواظبتي كه از آن در تابستان مي شود. اين مواظبتها عبارتند از : 1 ـ غنچه گيري : در اغلب از واريته هاي چندين غنچه روي يك ساقه قرار دارند غنچه وسطي بايد نگهداري و بقيه حذف شوند درباره هيبريدهاي چاي غنچه هاي اطرافي را به فواصل زياد حذف مي كنند. البته اين عمل براي تهيه گل بريده لازم است ولي بوته هائيكه در تزئينات بكار مي روند احتياج به غنچه گيري ندارند. 2 ـ حذف جوانه هاي هرزه از پايه هاي پيوندي : اين عمل مهمي است طرق مختلفي براي تشخيص جوانه هاي وحشي موجود است. يك طريق اين است كه خاك اطراف پايه را پس زده و جوانه اي كه از خاك بيرون آمده مي كنند . اگر اين جوانه از زير بوته كشيده شود مي توان اطمينان كرد كه وحشي است و بايد بطوري اين جوانه كنده شود كه يك قسمت با پوست آن جدا شود ، تا جوانه هاي ديگر بتوانند سبز شوند. برگهاي پايه وحشي معمولاً از 7 ـ 9 برگچه تشكيل شده است در صورتيكه پيونديها معمولاً 5 برگچه دارند رنگ برگ گلسرخ وحشي روشنتر وتيغ هاي بيشتري دارد. اگر اين برگها را نگيرند قوه حياتي نبات از بين مي رود. 3 ـ آب پاشي گلسرخ : همانطوريكه در بند 6 گفته شد آبياري در تابستان بطور كامل بايد انجام شود، بطوريكه ريشه ها خوب سيراب شوند و ضمناً بايد دقت كرد آبياري از 3 ـ 4 روز يك مرتبه در تابستان ديرتر نشود روي خود بوته و شاخه ها هم آب بپاشند تا طراوت خود را از دست ندهد و بخصوص موقعيكه هوا خشك است اين طرز آبپاشي روي بوته باعث توليد شاخه هاي جديد مي شود و گلهاي بعدي را تامين مي نمايد. البته اين موضوع مربوط به تابستان است ولي در بهار و پائيز كه روي بوته ها را شبنم مي گيرد نبايد روي آنها را آبپاشي نمود. 4 ـ معمولاً در تابستان نبايد شاخه ها را بريد و اگر گل بريده لازم باشد بايد در قطعه جداگانه گلسرخ را تربيت نمود و اين قطعه بايد خيلي آباد و كود خورده باشد تا جوانه ها مرتباً رشد نمايند. 5 ـ اگر خاك برگها يا كود روي بستر گلسرخ به قطر 5 سانتيمتر پهن كنيم سيخك زدن لازم نيست ولي اگر مقدور نباشد مرتباً پاي بوته ها بعد از هر آبياري سيخك بخورد و هميشه نرم نگهداري شود تا رطوبت محفوظ بماند. 7 ـ براي كمك به غنچه هاي تازه بايد سعي نمود كه شاخه ها در سال اول كاشت بريده نشوند زيرا اين عمل به ضرر نهال جوان است. تعويض گلسرخ هاي مسن و قديمي اغلب مشاهده شده گلسرخ هائيكه در كرتها و حاشيه هاي قديمي كاشته شده اند و بيش از (8 ـ 10) سال عمر دارند خوب رشد نمي كنند و مايه دلسردي مي شوند. علت اين موضوع اين است كه اولاً بوته ها پير شده اند، ثانياً خاك در اثر بيل خوردن ساختمانش بهم خورده و منافذ آن بسته شده است و هوا كمتر در آن نفوذ مي كند ، ثالثاً در اثر آب زياد كه به بوته ها مي دهند خاك لجني شده و مانع جريان هوا مي شود و بعلاوه خاك ترش و خسته شده است . هر چند ممكن است نباتات كهنه و پير را در نتيجه تقويتي كه به زمين مي شود به نمو وادار كنند ولي بهتر است اصولاً پايه اي كه 10 سال عمر كرده دور ريخته و با تعويض خاك مجدداً نهال جوان بكارند ، البته اين بستگي بخاك هم دارد ، در خاكهاي رسي ريشه ها زودتر پير مي شوند چون جريان هوا در آن كم است ولي اگر شني و رسي باشد دوام بوته زياد است زيرا آب بهتر از خاك رد شده و جريان هوا زياد مي شود براي تجديد در كاشت بايد خاك حاشيه يا كرت را بطور كلي برداشت و يا اينكه چاله كاشت را بعمق 50 ـ 60 سانتيمتر خاكش را درآورده و بجاي آن خاك مرغوب آفتاب خورده بريزند. (خاك نوك قبلاً در آن نباتي كشت نشده است) چطور بوته هائيكه آبشان را از دست داده اند تازه و شاداب كنيم بوته هاي پيوندي كه از خزانه خارج مي شوند و بفروش مي رسند ممكن است چند روز در راه بمانند يا اينكه بوته هاي پيوندي از خارج كشور مي رسند و به خريداران توزيع مي گردند، اين بوته ها اغلب شادابي خود را از دست مي دهند زيرا بسته بندي كه نموده اند ممكن است خشك شودوبا بوته ها چون بهم فشرده اند درموقع حمل و نقل گرم شده باشند، در اين قبيل موارد ساقه هاي گلسرخ چروك خورده وزنشان كم مي شود زيرا رطوبت خود را از دست داده اند. اين بوته ها را اگر مستقيماً در خاك بكارند سبز نمي كنند و يا خيلي دير جوانه شان باز مي شوند. براي اينكه دو مرتبه آنها را شاداب كنيم بايد آنها را در گلدان كاشته يا در شاسي يا گلخانه آنها را نگهداري مي داريم ، روزي چند بار روي آنها را پولوريزه مي كنيم تا بوته ها شاداب شود و ريشه بدواند و پس از قوي شدن بوته ها آنها را با خاك از گلدان بيرون آورده در محل اصلي مي كارند و يا اينكه بوته ها را در محل اصلي مي توان كشت نمود و شاخه هاي اضافي و چروك خورده را حذف كرد و به روي بوته را با كلاهك كاغذي يا گلدان در وسط روز كه شدت نور آفتاب زياد است مي پوشانند ، گاهي بوسيله آبپاشي روي بوته ها را رطوبت مي دهند تا جوانه ها مي كنند و بتدريج پوشش را از روي آنها برمي دارند. 5 ـ هرس گلسرخ مستر فوستر عالم انگليسي در كتاب خود نوشته است كه لزوم هرس گلسرخ تا حد زيادي بواسطه نمو طبيعي آن است و مي گويد در يك گلسرخ اعم از اهلي يا وحشي ملاحظه مي شود كه اولين شاخه قوي پس از گل دادن بغايت ضعيف مي شود و شاخه قوي ديگري خيلي پائين تر از شاخه اولي و يا از پايه خود نهال بيرون مي آيد واكثر قسمت شيره را بزودي جذب مي كند و بالاخره شاخه اصلي را دچار فرسودگي مي كند و ممكن است خودش نيز متناوباً از طرف شاخه ديگري دچار همين وضعيت شود بدين طريق گلسرخي كه در حالت طبيعي باشد و هرس نشود همه ساله شاخه هائي مي دهد كه بوسيله شاخه هاي جواني كه از زير آن مي رويند ضعيف مي گردد. اين موضوع يكي از علل عمده هرس است با توجه به مراتب بالا معموم مي شود كه طبيعت براي رهائي يافتن از قسمتهاي نامطلوب گياه بتدريج شاخه هائي را ضعيف مي نمايد و حتي شاخه هاي قوي نيز در محتملاً ضعيف مي گردند و صدمه مي بينند يا مريش مي شوند. منظور باغبان اين است كه نهالهاي سالم و خوش فرم داشته باشد و از اين نهالهاي سالم گلهاي درشت و قابل ملاحظه و زيبا بدست آورد. براي رسيدن باين مقصود بايد به طبيعت كمك كنند و اقدام به هرس نمايند. صنعت هرس عبارت از قطع كردن قطعات مختلف گلسرخ است بطريق علمي بطوريكه قوه گلسرخ را به شاخه هائي بدهيم كه ممكن است از آنها بهتر استفاده نمائيم بنابراين شيره نباتي را به گلهائي برسانيم كه نهايت مي تواند بطور شايسته اي آنها را بپروراند. بنابراين هرس شامل دو عمل مشخص مي باشد : اول : تنك نمودن يعني چوبهاي خشك و ناجور و مريض را كاملاً ببريم . دوم : كوتاه كردن شاخه هاي باقيمانده بطوريكه گلهاي حاصله درشتر و بهتر شوند . اشتباهات زيادي كه در هرس كردن دست مي دهد عبارتند از : 1 ـ باقي گذاشتن شاخه زياد در موقع تراش و تنك كردن. 2 ـ هرس ضعيف درباره انواعي كه هرس شديد لازم دارند. 3 ـ باقي گذاشتن شاخه هاي انبوه در روي بوته گلسرخ و برين آن شاخه ها بشكل متحدالشكل مثل اينكه شمشادي را هرس مي نمايند. در موقع تنگ كردن بهتر است كه شاخه ها را از پايه نهال يا از نقطه شروع آن در روي شاخه كهنه در هر وضعيتي كه باشد قطع كنند. شاخه هاي باقيمانده بايد منظم و به فواصل مساوي روي بدنه قرار بگيرند تا يك منظره موزون و نيكوئي داشته باشند. وقتي شاخه را هرس مي نمايند بايد هميشه آنرا تا نزديك جوانه خواب ببرند به قيمي كه نوك جوانه متمايل بطرف خارج باشد. بعضي از شاخه هائي را كه بيشتر از دو سال دارند بايد همه ساله برطرف نمود تا براي شاخه هاي جوانتر نيرومندتر محلي تهيه شود. گلسرخ برحسب منظوري كه دارند هرس متفاوت لازم دارند مثلاً هرگاه نهال را بمنظور نمايش گلسرخ لازم دارند بايد شاخه ها را شديداً هرس نمود تا گل درشت تر شود اما اگر براي تزئين معمولي باغ باشد شاخه ها را طويل تر نگه مي دارند و اگر براي پوشاندن آلاچيق و جفته و غيره است كوتاه كردن بعضي از شاخه ها تدريجاً لزوم پيدا مي كند. درنقاط گرم تنك كردن بايد در وسط زمستان و موقعيكه فعاليت نبات كمتر است صورت گيرد و در نواحي سرد موقعي كه سرماي زمستانه تمام شد يعني حوالي اسفند عمل هرس انجام شود ، بعضي از شاخه هاي جوان را حشره اي سوراخ نموده وارد بدنه نبات شده و از بالا بطرف پائين رفته و شاخه را زرد مي كند بايد آن شاخه مريض را قطع كرد. بهترين راه اين كه فقط شاخه هاي سال قبل كه تميز و سالم و راست هستند نگهداري نمايند بعد از تنك نمودن شاخه هاي باقي مانده بايد كاملاً منظم باشند. سه طرز هرس را مي توان انجام داد. يكي هرس قوي عبارت از بريدن تمام شاخه ها به استثناي 3 ـ 4 شاخه . روي هر يك از اين شاخه ها سه جوانه مي گذارند. دوم هرس متوسط عبارت از نگهداري چند شاخه بيشتر از اولي اگر موجود باشد و 6 ـ 7 جوانه را در روي هر شاخه منظور بداريم. هرس ضعيف عبارت از نگهداشتن تمام شاخه هاي سالم و برداشتن شاخه هاي نامرتب رزهائيكه رشد متوسط و ضعيف دارند بايد هرس ضعيف بشود و آنهائيكه قوي هستند هرس متوسط مي نمايند. موقعيكه فراواني گلها بدون توجه به اهميت فردي آنها مورد نظر است بايد بوته هاي ضعيف را هرس قوي و بوته هاي متوسط را متوسط و قويها را هرس ضعيف نمود ، نسترن پاكوتاه فقط تنك كردن لازم دارد و شاخه هاي ديگر را كمي كوتاه مي كنند. نسترن پيچ اصلاً هرس لازم ندارد يا ممكن است آنرا بحال خود گذاشت تا اينكه زياد بزرگ شوند ساقه هاي وسط پژمرده مي گردند، اين ساقه هاي پژمرده را زده تا شاخه هاي جديد بدهد ـ گلسرخ رونده مثل گلسرخ معمولي هرس مي شود ـ در گلسرخ پيچ چون روي شاخه همان سال گل بدست مي آيد مثل گلسرخ پاكوتاه شاخه يكساله بديت مي آيد همانطور كه گفته شد شاخه هاي سال قبل را نمي برند فقط شاخه هاي نو و جوان را گذاشته شاخه هاي پير را مي برند. اگر پايه نسترن پيچ و گلسرخ پيچ پير شده باشند و هيچ هرس نشده باشند جوانه نو كمتر زده و كم گل مي شوند و بهتر است اين قبيل نباتات پير را هر ساله هرس نمايند. بوته هاي قوي را بيشتر هرس مي كنند 20 ـ 25 سانتيمتر از پا مي برند ولي يكسال گل ندارند يا اينكه نصف را يكسال و نصف ديگر را سال بعد هرس مي كنند و بوته هاي ضعيف را كمتر و فقط 4 ـ 5 جوانه بيشتر هرس نمي نمايند. هرس كوتاه رشد شاخه را زياد ولي گل را كم مي كند ، هرس طويل بالعكس به نفع گل مي باشد يعني گلها را زياد ولي در مقابل ريز مي شوند ، شاخه هاي بي فايده كه مانع رشد شاخه هاي گل دهنده مي شوند بايد بريد و فقط شاخه هائيكه رضايت ما را حاصل مي كنند بايد گذاشت. اينها كه گفته شد در مورد گلسرخ هاي ساقه كوتاه و ساقه بلند مي باشد اما در مورد پيچ ها بهمان ترتيبي كه ذكر شد بايد شاخه هاي كهنه را زد و شاخه هاي جوان را گذاشت كه قوي شده و بجاي شاخه هاي كهنه رشد نمايد. در پائيز سال 1344 در باغ گلسرخ دانشكده كشاورزي ملاحظه شد كه اغلب شاخه هاي گلسرخ كوتاه ، كم قوه و بدون گل مي باشند ، علت آن هرس بي موقع بود زيرا براي پيوندك و تهيه گل بريده در طول مدت بهار و تابستان از بوته هاي متوسط و قوي شاخه هاي بلند و رسيده گرفته شد و از پائين جوانه هاي ضعيف بالا آمد ، معلوم شد كه اين هرس تابستانه بكلي غيرمنطقي بوده است مخصوصاً كه در سال مذكور تابستان خيلي گرم شد و باعث توقف شيره نباتي گرديد سالهاي بعد هم اين بوته ها عقب ماندند و طراوت سابق را نداشتند. بالعكس در تابستان سال 1345 كه هوا نسبتاً خنك و رطوبت باندازه كافي بود (3 ـ 4 روز يكبار آبياري) و از طرفي به محض پژمرده شدن گل آنرا بريده و حتي يك جوانه زير گل پژمرده را قطع نموديم بلافاصله جوانه نو بالا آمده و در تابستان مزبور گل فراواني بدست آمد. شاخه ها شاداب و رشد جالبي نمودند در حقيقت هرس تابستانه منحصر به كم كردن گلهاي خشك بوده و مانع از اين شديم كه گل به تخم بنشيند و قوه بوته را از بين ببرد. نبريدن گل در تابستان همانطوريكه قبلاً ذكر شد جنبه كلي دارد ولي در محلي كه تابستان خنك دارد و زمين آباد و مرطوب است مي توان در بهار و تابستان و پائيز از گل بريده استفاده نمود. آفات و امراض گلسرخ 1 ـ امراض گلسرخ الف ) سفيدك : مرضي است قارچي كه برگهاي جوان ، شاخه ها و غنچه ها را آلوده مي نمايد . در برگهاي جوان آلوده برجستگي شبيه به تاول پيدا مي شود و در برگهاي آلوده لكه هاي سفيد مايل به خاكستري مشاهده مي گردد. و همچنين در شاخه هاي جوان آلوده پيچيدگي ايجاد مي گردد. موقعيكه بوته زياد آلوده مي شود و مرض پيشرفته است ، برگها و شاخه ها كاملاً مي پيچند. غنچه گل در اثر اين بيماري باز نمي شود. در آخر فصل برگها به رنگ خاكستري تيره درمي آيند و نقاط سياهي كه عبارت از ريسه هاي قارچ مي باشد و با ذره بين مي توان آنها را ديد در روي كاسبرگ و دم گل مشاهده مي گردد. و دراين نقاط سياه حاوي اسپرهاي قارچ بوده كه در زمستان باقي مانده و در سال بعد مجدداً به نبات حمله مي نمايند. اسپر قارچ بوسيله باد منتقل مي شوند. برعكس باران زياد رشد اين قارچ را به تعويق مي اندازد. حرارت بالاتر از 26 درجه سانتيگراد براي رشد اين قارچ مناسب نيست . در مناطقي كه بارندگي كم است و مواقعي كه هوا خشك است همان رطوبت برگ جوان براي رشد قارچ كافي است. تاريخ ظهور اولين علائم بيماري كه در شروع سمپاشي خيلي اهميت دارد بسته به نقاط مختلف و سالهاي مختلف فرق مي كند ، بطوريكه در تهران يكماه زودتر از كرج ظاهر مي گردد،‌مثلاً در كرج در سال 1343 در سرماي بهارة فروردين بوته ها بر اين بيماري مبتلا شدند. حساسيت گونه هاي مختلف به بيماري متفاوت است ، مثلاً رزهاي بالارونده نسبت به سفيدك حساس تر مي باشند. انواعي از گلسرخ كه داراي برگهاي كلفت براق مي باشند تا اندازه اي باين بيماري مقاومند. طرز جلوگيري و مبارزه با سفيدك : 1 ـ مبارزه مكانيكي : چون قارچ زمستان را به روي شاخه ها بصورت هاي مختلف مي گذارند، مي توان با حذف شاخه ها و قسمت هاي آلوده از ظهور مرض در سال بعد تا حدي جلوگيري كرد ، بهترين موقع براي اين كار پيش از آزاد شدن اسپرها است يعني قبل از بيدارشدن جوانه ها و همچنين برگهاي خشك شده را كه روي زمين ريخته شده جمع آوري نموده و بسوزانند. 2 ـ مبارزه شيميائي : …….. موقعي انجام مي شود كه تازه علائم سفيدك مشاهده مي گردد. اغلب باغداران در ايران آشنائي به اصول پيشگيري ندارند و وقتي متوجه بيماري مي شوند كه روي برگها و شاخه ها كاملاً سفيد شده و گياه بكلي آلوده گرديده است. مبارزه در اين موقع قارچ موجود را از بين نمي برد. پس همانطوريك گفته شد به محض مشاهده اولين علامت در بوته بايد شروع به سمپاشي نمود. معمولاً سمپاشي بصورت محلول معمول مي باشد. سمپاشي بايد بطوري انجام شود كه برگهاي رز كه بخصوص در اوائل فصل رشد سطحشان از يك ورقه مومي پوشيده شده است خيس شود. تركيبات گوگردي به شرطي كه ايجاد سوختگي در برگها نكند مناسب است يعني در موقعيكه حرارت هوا زياد نباشد از اين نوع گوگرد استفاده مي نمايند ولي بايد اين تركيبات با مويان مخلوط شود . بطوريكه در دانشكده كشاورزي كرج آزمايش شده است سم كاراتان به نسبت يك در هزار با مويان يك در هزار نتيجه رضايتبخش داده است ولي بشرطي كه در اواسط ارديبهشت هر 20 روز يكمرتبه سمپاشي تكرار شود و تا شهريور خاتمه يابد. هر چه تعداد سمپاشي بيشتر باشد آلودگي كمتر خواهد شد. ب ) لكه سياه رز : از نظر اهميت ، اين مرض بعد از سفيدك مهمترين بيماري محسوب مي شود و خسارات زيادي دارد. در اين مرض لكه هاي سياه دايره اي شكل روي برگ ديده مي شود كه بوسيله هاله زرد رنگي احاطه شده است ، برگهاي آلوده زرد رنگ شده و زودتر از موقع خزان مي كند. فرقي كه اين خزان با خزان واقعي برگها دارد اين است كه در خزان حقيقي تمام برگچه ها يكدفعه با دمبرگ اصلي مي ريزند ، در صورتيكه در خزان حاصله از اين مرض برگچه ها تك تك از بوته جدا مي شوند. لكه ها هميشه در سطح روئي برگ مشاهده مي شود. فصل شروع بيماري متغير است ، و شدت بيماري در اواسط تابستان و آخر آن تا رسيدن فصل يخبندان است. اين بيماري در مناطق شمال ايران بشدت شيوع دارد. در اغلب نواحي بخصوص روي رزهائي كه در گلخانه پيوند مي شوند اين مرض شيوع دارد . بهترين طريق مبارزه جمع آوري برگهاي آلوده و هرس شاخه هاي آلوده و سوزاندن آنها است . مبارزه سمپاشي بوسيله سموم گوگردي نيز توصيه مي شود. د ) بيماري ويروسي : اين بيماري خيلي خطرناك است و در روي برگهاي رز ايجاد لكه هاي سبز روشن مي نمايد. بطوريكه برگ را ابلق نشان مي دهد. اغلب برگهاي آلوده ريز مانده و در يك محل مجتمع مي شوند. اين بيماري بوسيله پيوندك منتقل مي شود ، بنابراين از واريته هاي آلوده نبايد پيوندك گرفت. 2 ـ آفات گلسرخ الف ) شته : شته گلسرخ حشره اي است كوچك به رنگ سبز روشن و گاهي قهوه اي روشن كه در قسمتهاي نرم جوانه ها ، سطح زيربرگها ، نوك ساقه و روي ساقه هاي نرم گل دهنده و روي غنچه ها ديده مي شود . اين آفت بدليل قدرت توليد مثل زيادي كه دارد در زمان كوتاهي مي تواند تمام بوته هاي گلسرخ را آلوده نمايد ، زيرا در اوايل بهار كه هوا مساعد بشود، حشره موسس از تخم خارج شده و بطريق زنده زائي توليد مثل مي نمايند و اين نوزادان حشرات ماده مي باشند كه خودبخود بدون حشره نر توليد مثل مي كنند و در مدت زمان كوتاهي از يك حشره در چند نسل هزاران شته بوجود مي آيد . در ضمن در اواخر فصل بهار و تمام تابستان حشرات بالداري ظاهر مي شوند كه مي توانند پرواز كرده آلودگي را انتشار دهند. اين جانوران بالدار جفتگيري مي نمايند و حشره زمستان را بصورت تخم مي گذراند و بهار در سال بعد حشره از تخم خارج مي شود. طريق مبارزه : هر چند عوامل طبيعي از قبيل باد و باران و حرارت پائين و كفشدوزك و غيره تا حدودي از شدت آفت جلوگيري مي نمايد ولي چون طغيان آفت زياد است و موجب خسارت مي گردد بايد وسائل شيميائي با شته مبارزه نمود. شته را با فرمول شيميايي زير دفع مي نمايند. پاراتين Paration 25% 75 گرم آب 100 ليتر مويان 100 ليتر درصورتيكه بخواهند از نيكوتين استفاده كنند : سولفات دونيكوتين 45% 250 گرم مويان 100 “ آب 100 “‌ سم مؤثر براي شته متاسيستوكس مي باشد كه از محلول يك درهزار آن استفاده مي شود. ب ) شپشك : اين حشره به شكل پولك هاي خيلي ريز و مدور به رنگ سفيد مايل به خاكستري روي ساقه هاي گلسرخ ديده مي شود و در نواحي شمالي ايران زياد مشاهده مي شود در تهران و اطراف آن شپشك ديگري مخصوص درختان ميوه است كه اغلب به گلسرخ نيز حمله مي كند. هر دو رقم شپشك با فرمول زير دفع مي شوند : پاراتين 25% 10 گرم دفن پارافين 100 گرم مويان 20 گرم آب 10 ليتر ولي اخيراً دفع شپشك با گوزايتون دو در هزار نتيجه رضايتبخش داده است سمپاشي با گوزايتون در ارديبهشت انجام مي شود. طرز ازدياد گلسرخ 1 ـ بوسيله بذر : در قديم ازدياد گلسرخ بوسيله بذر مرسوم بوده است و امروز بيشتر براي تهيه واريته هاي جديد مورد استعمال دارد. در اينجا فقط موضوع بحث ما درباره تهيه پايه هاي لازم جهت گلسرخ مي باشد. بذر نسترن وحشي Rosa Camia در شهريور و مهر ماه مي رسد و بايد در اين موقع آنها را جمع آوري نمود و همه را در بشكه اي ريخته روي آن آب ريخت و چند روزي باين وضعيت مي ماند تا گوشت روي بذر جدا شود ، بعد آنها را تميز كرده و مي شويند و بلافاصله استراتيفيه مي نمايند و در دي و بهمن بذر را در خزانه مي كارند. ممكن است بجاي استراتيقيه كردن بذر و 24 ساعت تا 48 ساعت در آب نيم گرم قرارداد و در نتيجه بذر متورم مي شوند و بلافاصله آنرا مي كارند. اگر بذر و كشت شده مرتباً آبياري مي‌شود و بذر تازه باشد ، در سال بعد همه آنها سبز مي كنند ولي اگر بذر كهنه باشد و يا اينكه رطوبت آن قطع شود ممكن است يكسال بذر در زمين مانده و سبز نكند و در سال دوم سبز شود. بوته هاي كوچكي كه در ارديبهشت و خرداد سال بعد بدست مي آيد خيلي مراقبت لازم دارند ،‌ بايد مرتباً اطراف آنها را سيخك زد و علفهاي هرز زده را از بين برد. چون در بهار هوا مرطوب است و شبنم روي گلسرخ را مي گيرد و بلافاصله آفتاب مي تابد ، اغلب پايه ها مبتلا به سفيدك مي شوند كه بايد با سموم گوگردي آنها را دفع نمود عمده مطلب اين است كه نگذارند برگها در اثر سفيدك و ساير امراض از بين بروند. 2 ـ بوسيله قلمه : معمولاً اگر بخواهند بوته رز پرريشه شود بهتر است از راه پيوند آنرا زياد نمايند. رزهائيكه با قلمه زياد مي شوند ريشه آنها سطحي است واغلب واريته ها خوب ريشه نمي كنند مگر در نواحي مرطوب شمال و دشت گرگان و گنبد كادوس كه انواع گل سرخها را با قلمه زياد مي نمايند و يا اينكه در گلخانه براي تهيه گل بريده از اين طريق استفاده مي نمايند بهر حال براي ازدياد گلسرخ ها مي توان آنها را دو دسته نمود. دسته اول : آنهائي هستند كه جهت پايه از آنها استفاده مي شود مثل نسترن وحشي و يا نسترن پاكوتاه همچنين در نسترن مولتي فلورا استفاده مي شود. قلمه ها را از شاخه هاي سال جاري كه در مهر و آبان رسيده اند انتخاب مي نمايند و ممكن است در اواخر پائيز و يا در نقاط سردسير در اسفند در هواي آزاد دركرتهائي كه در سطح آن ماسه ريخته اند قلمه بزنند. بهترين قلمه ها از قسمت وسط شاخه خواهد بود ، هر قلمه بايستي داراي 3 جوانه باشد. همچنين ممكن است قلمه ها را در آذرماه روي صفحه گلخانه در ماسه بكارند. دسته دوم : ازدياد گلسرخ هيبريد بوسيله قلمه باين ترتيب است ، بعد از اينكه رز در بهار شروع گل كردن نمود مي توان شروع به قلمه زدن كرد و بدين ترتيب در تمام مدتي كه رز داراي گل است چه در بهار و تابستان و چه در پائيز مي توان قلمه آنرا گرفت. بعد از ظاهر شدن گل يعني درست زماني كه گل از حالت غنچه‌گي خارج شده و قبل از پژمرده شدن شاخه هاي حامل گل را از محل اتصال آن با شاخه سال قبل قطع مي نمايند شاخه جوان داراي 5 ـ 3 سري برگ است ، شاخه را بطور مورب از بالاي آخرين سري برگهاي 5 تائي يا بعبارت ديگر در زير سري برگهاي سه تائي قطع مي كنند. بايد قلمه باندازه 50 سانتيمتر داخل خاك شود قلمه ها در گلخانه با دستگاه آب گردكن (Mist) آبپاشي مي نمايند خاك مخصوص قلمه عبارت است از ماسه و خاك برگ پوسيده ، روزهاي گرم تابستان كه نور خورشيد زياد است روي شيشه را با دوغاب آهك مي پوشانند (حداكثر حرارت 30 درجه سانتيگراد باشد) نحوه قلمه زدن در هواي آزاد باين طريق است كه قلمه را بنحو بالا تهيه كرده در زير شاسي چوبي مي زنند و روي شاسي را ململ مي كشند و اين ململ مانع تابش شديد آفتاب مي شود و بخار آب دور برگها مي ماند. پيوند گلـسرخ طرق مختلف پيوند : 1 ـ پيوند در گلخانه : در اواخر ماه آذر پايه هاي خوب نسترن وحشي را در گلخانه مي گذارند چون پيوند شكافي جهت گلسرخ مناسب نيست پيوند ترصيعي معمول مي باشد كه يك جوانه در روي پيوندك دارد ، بعد از پانزده روز از موقع پيوند جوانه ها بالا مي آيند بعد از اينكه بالا آمدند گلدانهاي پيوندي را در گلخانه سرد يا در بارش مي برند. اين گلدانها جوانه هائي مي دهند كه از ماه ارديبهشت براي پيوند جديد مي توان از آنها استفاده نمود ، بنابراين اگر واريته جديدي داشته باشيم و بخواهيم به فوريت زياد نمائيم بايد باين طريق عمل كنيم . بدين ترتيب كه پايه مادر را در آخر شهريور در گلدان گذاشته و پيش رس مي نمائيم در اواخر دي كاملاً جهت گرفتن پيوندك آماده است ،(پايه هاي پيوند خورده در اين موقع براي ارديبهشت ماه خودشان به نوبه خود براي گرفتن جوانه پيوند شكمي حاضرند.) گاهي سؤال مي كنند چطور ممكن است از يك واريته جديد آنقدر پيوند گرفت ، دليلش واضح است : يك پايه خوب 70 ـ 80 جوانه دارد كه همه براي پيوند حاضرند . اين پايه را اگر پيش رس نمايند و به نوبه خود اين پايه 6 ـ 8 شاخه مي دهند كه هر كدام از شاخه ها بطور متوسط 5 جوانه دارد پس مجموع جوانه ها 450 ـ 500 عدد خواهند بود ، اين سري تا قبل از ارديبهشت چند دفعه قابل پيوند هستند ، و اگر مواظبت شود خيلي كم خراب مي شود بدين ترتيب كه بايد از رطوبت زياد جلوگيري نمود و قبل از وقت گوگرد بزنند. اين پيوند Inernstation يا ترصيعي در حقيقت يك نوع پيوندي است كه از تركيب پيوند شكافي و شكمي بدست آمده باين ترتيب كه پايه را بدون شكاف و شكستن انساجش فقط بقدري كه مي توان يك جوانه با مقدار چوب در آن جاي داد شكاف مي دهند. 2 ـ پيوند شكمي Ecussorv بدوقسم تقسيم مي شود‌: Ecussan a ieil paussant اين قسم پيوند اواسط خرداد ماه انجام مي شود . براي اين منظور بايد پايه ئي را كه زود جوانه مي زند انتخاب نمود كه بهترين آنها مي باشد كه اصلش از سيبري است و پوستش كمي كلفت است. پيوند خيلي خوب روي آن انجام مي شود بايد پيوندك (يك جوانه) را با ملاحظه برداشت وسعي كرد كه چوب نداشته باشد. بعد از پانزده روز حداكثر اين جوانه بالا مي آيد، بايد بتدريج جوانه هاي پايه را حذف نمود (درسه وهله) در فصل تابستان بايد زميني كه پايه ها در آن كاشته شده اند كاه و كود داده و وجين و آبياري كرد. Elussen a ocildormant II اين طريق از اواسط شهريور تا آخر مهر ماه انجام مي شود و به اسم پيوند خواب معروف است. انواعي هستند مثل رز پولينتا كه شيره نباتي را تا آخرين حد نگهداري نموده و ضمناً در تابستان خشك خيلي كمك مي نمايند . جوانه پيوندك را بايد از انواع پيشرس انتخاب نمود و بايد شاخه هاي حاوي جوانه، كاملاً رسيده باشند. بطور كلي شاخه رسيده شاخه ايست كه سه الي چهار روز بعد از اتمام گلدهي استفاده نمايند و تيغ هاي آن به آساني كنده شده و جوانه بآساني از آن جدا شود . طريقه عمل اين است كه تيغه چاقو را از نيم سانتيمتر پائين جوانه انداخته و به يك سانتيمتر بالاي جوانه منتهي مي نمائيم “ با يك كمي مهارت مي توان جوانه را از چوب درآورد “ اگر كمي چوب داشته باشد پيوند نمي گيرد ولي در مقابل باد استقامت ندارد (مخصوصاً در سال اول) بعد از اينكه جوانه را گرفتند شكافي در محل صاف پايه بشكل T مي دهند ولي بايد سعي نمود كه به چوب خراشي ندهند چون اگر چوب زخمي شود و جوانه روي زخم قرار گيرد جوانه خوب نمي تواند از شيره نباتي استفاده نمايد و ضمناً زير جوانه خالي شده و شيره بآن نمي رسد. خلاصه ضربه چاقوي پيوند زن عصباني باعث نگرفتن پيوند مي شود. بعد ازدادن شكاف لنتهاي جوانه را بوسيله پشت چاقو در شكاف داخل كرده و فشار مختصري به جوانه مي آورند و بعداً بايد جوانه خوب بچسبد بطوريكه فقط جوانه و انتهاي دمبرگ معلوم باشد در غير اينصورت پيوند زدن نتيجه ندارد بعد از آن با نخ پنبه آنرا مي بندند، بايد سعي كرد پيوند را در مواقع مرطوبي زد ، زيرا در مواقع خشكي هوا و باد پيوند خشك مي شود ضمناً براي اينكه پايه ها را تازه نگهدارند بايد پايه ها را يا با آبپاش هاي مخصوص آنها را تر نمود و آنها را سايه داد يا بوسيله كيسه آنها را محفوظ داشت يكي از دقتهاي لازم اينست كه واريته هاي يك قسم گلسرخ را عليحده پيوند بزنند (مثلاً “ انواع نسترن پيچ يا انواع گلسرخهاي يكرنگ ) در آزمايشگاه چوب شناسي دانشكده جنگلداري “‌ (كرج) مقطعي از نسترن وحشي برداشته شده . حلقه هاي آبكشي، درشت و يك رديف بودند و بتدريج كوچكتر مي شدند و اين موضوع نشان مي داد كه فعاليت شديد شيره نباتي در بهار است و در حوالي تير و مرداد اين فعاليت كم مي شود بنابراين پيوند شكمي كه در اوائل مرداد انجام شود نتيجه جالبي ندارد و رشد شاخه پيوندي كم مي شود درصورتيكه پيوند شكمي در اواسط شهريور تا اوائل مهر در كرج بهترين نتيجه را مي دهند باين ترتيب كه جوانه بحال خواب مانده و در سال آينده در بهار رشد كامل و قوي دارد. در صورتيكه بتوانيم پيوند شكمي را روي طوقه بزنيم و بحال خواب بماند چون در بهار جريان شيره زياد است پيوندك رشد كافي خواهد نمود ولي اين موضوع را نيز نبايد از نظر دور داشت كه چون در طوقه طرز قرارگرفتن لوله هاي عروق ، بهم مي خورد گرفتن پيوند در غير فصل مشكل بنظر مي آيد، بنابراين بعضي معتقدند كه پيوند اگر بالاتر از طوقه باشد پيوند بهتر مي گيرد. پيوند روي طوقه باين ترتيب است كه قبلاً اطراف طوقه را خاك نرم مي ريزند تا طوقه نرم بماند و موقع پيوند زدن (اواسط خرداد) اين خاك را كنار زده و در محل طوقه پيوند مي نمايند و مجدداً با خاك روي پيوندك را مي پوشانند و مدت يك هفته به رز آب نمي دهند چون ممكن است در اثر رطوبت پيوندك سياه شود و از بين برود. البته بعد از اينكه پيوندك چسبيد آب دادن مانعي ندارد و سرپايه را برنمي دارند چون در تابستان پيوند ضعيف مي شود ، در بهمن ماه سربرمي دارند يعني از بالاي پيوند قطع مي كنند.

 

منبع : ake.blogfa.com

 


نوشته شده در چهارشنبه سیزدهم آذر 1392 ساعت 23:20:40 توسط behnaz
ویرایش شده در 14/09/1392 پنجشنبه ساعت 00:42:37 توسط محمد یزدانی


بازگشت به صفحه گلکاری


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
تبلیغات

 

فن پیج انجمن متخصصان کشاورزی بساک

 

 


روش فعالیت در انجمن کشاورزی