تغذیه مرکبات
تغذیه مرکبات

تغذیه مرکبات

 
مرکبات نیز مانند سایر درختان به آب وعناصر غذایی از خاک ونیز دی اکسید کربن از هوا احتیاج داشته تا چوب ، برگ ، گل ومیوه تولید کنند.اگر هرکدام از موارد نامبرده فراهم نباشد انجام این اعمال نیز متوقف شده ودرنتیجه گیاه قادر به رشد وتولید محصول نخواهد بود. با بهره گیری ازخورشید وکلروفیل موجود در برگ ها ترکیبات آلی پیچیده از مواد موجود در خاک و هوا ساخته می شود.در فرایند فتوسنتز ، گیاه  با اب ودی اکسید کربن کربوهیدرات ها را می سازد ، کربوهیدرات ها به عنوان غذا مورد استفاده قرار گرفته تا انرژی مورد نیاز گیاه را فراهم نمایند.طی همین فرایند درخت مقادیر زیادی اکسیژن ازاد در اختیار اتمسفر فرار می دهد. بعضی خاک ها به طور طبیعی خیلی حاصلخیز هستند در حالی که بعضی دیگر ازاین حیث ضعیف هستند مثلا خاک های شنی فاقد مواد الی هستند وبسیاری از مواد غذایی  از دسترس ان خارج می شود درحالی که  در خاک های سنگین شستشوی مواد غذایی  کمتر بوده ولی در عین حال بعضی مواد غذایی نمی توانند به راحتی دردسترس  گیاه قرار گیرد. در یک خاک حاصلخیز تقریبا تمام عناصر مورد نیاز گیاه در خاک فراهم است  و از لحاظ ساختمانی نیز ریشه درخت به خوبی در خاک می تواند توسعه پیدا کند
 
 
از نکات حایز اهمیت در خاک ها این است که  عناصر غذایی در خاک  در وضعیت تعادل باشند ، چنانچه یک عنصر به مقدار بیش از حد مجاز باشد این امکان وجود دارد که قابل دسترس بودن یا قابل جذب بودن عنصر دیگری را تحت الشعاع قرار دهد و به این ترتیب اثار کمبود را در گیاه ظاهر نماید.اگر کمبود عنصری در خاک مطرح باشد یا خاک فاقد آن عنصر باشد رشد گیاه به جهت همان عنصر مختل می شود هر چند تمام عناصر دیگر به مقدار فراوان و کافی باشند. بخش زیلدی از عناصر موجود در خاک ممکن است علی رغم کافی بودن یا زیاد بودن آنها در خاک به صورت محلول یا قابل جابجایی نباشند که در این صورت ریشه قادر به استفاده از آنها نیست ، وجود آب موجودات ریز خاک و سیستم ریشه معمولا عناصر غذایی را به تدریج از وضعیت نا محلول به محلول تبدیل ساخته و شرایط جذب آنها را توسط  گیاه فراهم می سازد. 
 
 عناصر موجود در خاک از نظر مورد استفاده گیاه به دو دسته پرمصرف وکم مصرف تقسیم می شوند که در ادامه به آنها اشاره می شود.
 
 عناصر پر مصرف
 
1-1 . نیتروژن یاازت :
 
نیتروژن یا ازت به مقدار زیاد برای تولید برگ های سالم ورشد شاخ وبرگ ضروریست .این عنصر ضمن آنکه رشد فعال گیاه را موجب شده در گلدهی ، تشکیل میوه و نمو میوه نیز نقش مهمی دارد.اسنفاده بیش ازحد ازت رشد رویشی را تحریک نموده و موجب سال آوری محصول می شود به علاوه ازت زیاد موجب ضخیم شدن و زبری سطح میوه شده  ومقدار آب میوه را تقلیل می دهد.
 
علایم کمبود ازت در گباه شامل موارد زیر می باشد:
 
- برگ ها کوچک و کم رنگ                                                                
 
- ریزش برگ ها
 
- سرشاخه میری
 
- کاهش فتوسنتز منجربه تولید میوه های کوچک می شود که پیش از موعد می رسند.                                
 
1-2 . فسفر:
 
فسفر نقش مهمی در گلدهی ونمو میوه داشته و خصوصا برای رشد شاخه ها و ریشه ها ضروری است ، به علاوه جهت حفظ کیفیت خوب میوه وجود این عناصر بسیار مهم است ، افزایش بیش از حد این عنصر آب میوه را کاهش می دهد.
 
علایم کمبود فسفر در گیاه شامل موارد زیر می باشد:
 
- برگ ها کوچکتر
 
- پررنگ شدن برگ ها
 
- ریزش برگ ها
 
- پوست ضخیم میوه
 
- وجود حفره های اسفنجی داخل میوه
 
- کم آب شدن میوه
 
 1-3 . پتاسیم :
 
پتاسیم برای حفظ سلامتی درخت وکیفیت میوه بسیار مهم است ، درختان مرکبات میزان بالای پتاسیم را تحمل می کنند.
 
علایم کمبود پتاسیم در گیاه شامل موارد زیر می باشد:
 
- کاهش اندازه پهنک برگ
 
- زردی و سوختگی برگ های بالغ
 
- سرشاخه میری
 
- تولید میوه های کوچک
 
- ریزش میوه ها
 
در حالت کمبود حاد پتاسیم برگ ها پیچیده و شاخه های جانبی جدید ضعیف ودوکی شکل می شوند.
 
  1-4 . کلیسم
 
کمبود کلسیم معمولا در شرایط باغی مشهود نیست بلکه منتج به کاهش آب میوه می شود.کمبود کلسیم در خاک های خیلی شور به دلیل وجود غلظت بالایی از سدیم رخ می دهد ، در چنین شرایطی با کاربرد آهک ، کمبود کلسیم وآثار زیان بار سدیم جبران می شود.
 
 علایم کمبود کلسیم در گیاه شامل موارد زیر می باشد:
 
- ترکیدگی وتغییر شکل میوه
 
- ریزش زود هنگام وشدید میوه
 
- کاهش اندازه میوه در برخی موارد
 
-  زردی حاشیه برگ ها
 
-  توسعه ناقص ریشه و امکان فساد آن
 
-  سرشاخه میری
 
-  کاهش محصول
 
 1-5 . منیزیم :
 
این عنصرقابلیت تحرک بالایی داشته ودر ساختمان کلروفیل به کار می رود.منیزیم با نمو بذر در ارقام بذردار در ارتباط است و کمبود آن در برگ ها به وضوح دیده می شود.
 
 علایم کمبود منیزیم در گیاه شامل موارد زیر می باشد:
 
- زردی خاص برگ بدین صورت که یک مثلث کوچک سبز در راس برگ مشاهده می گردد.
 
- امکان بافت مردگی برگ ها وریزش آنها: این علایم در انتهای تابستان با سهولت بیشتری دیده می شود.
 
1-6 . گوگرد:
 
علایم کمبود گوگرد شبیه علایم کمبود نیتروژن می باشد با این تفاوت که این علایم  در برگ های جوان دیده می شود.
 
2- عناصر کم مصرف
 
2-1 . روی:
 
کمبود روی یکی از رایج ترین مواردی است که در مرکبات با ایجاد زردی در برگ های جوان مشاهده می شود.
 
 علایم کمبود روی در گیاه شامل موارد زیر می باشد:
 
- برگ ها کوچک شده وایجاد لکه های کم رنگ بر روی برگ ها می شود.
 
- کوتاه شدن فاصله میان گره ای و در نتیجه سایه انداختن برگ ها بر روی یکدیگر
 
- کاهش فتوسنتز
 
در صورت شدت کمبود ، برگ ها ریزش کرده و مرگ سرشاخه ها اتفاق می افتد ، بین رگبرگ ها کلروزه شده ورگبرگ های فرعی سبز باقی می مانند. ودر حالت حاد ، کلروز بین رگبرگی توسعه می یابد.
 
  2-2 . مس:
 
علایم کمبود مس در مرکبات کمتر مشاهده می شود ولی ممکن است در درختانی که در خاک های غیر حاصلخیز کشت شده اند نشانه های کمبود قابل تشخیص باشد.
 
 علایم کمبود مس در گیاه شامل موارد زیر می باشد:
 
- تعداد زیاد شاخه های بدون برگ
 
- درخت متراکم وبوته ای شکل
 
- ترک خوردن میوه
 
- کاهش طعم ومیزان آب میوه
 
- سرشاخه میری
 
- کیسه های صمغ زیر پوست درخت
 
- لکه های قرمز ، قهوه ای تا سیاه روی پوست میوه
 
- تشکیل برگ های غیر طبیعی با رنگ سبز تیره 
 
 
 
3-2 . منگنز:
 
معمولا کمبود منگنز همراه  با آهن و روی رخ می دهد .کمبود روی و منگنز ، کلروز آهکی  را سبب می شود و مشخصه آن رگبرگ های سبز تیره همراه با پیچ خوردگی ناحیه بین رگبرگ ها است ، در چنین حالتی کمبود منگنز در حالت حاد بوده اما کمبود روی نسبتا ملایم است .
 
 علایم کمبود منگنز در گیاه شامل موارد زیر می باشد:
 
- رنگ روشن تر بین رگبرگ ها
 
- کاهش فتوسنتز 
 
 4-3 . بور:
 
هردو عارضه کمبود و سمیت مر بوط به بور در باغ های مرکبات محتمل است ، از آنجایی که در خاک های سنگین و فاقد زهکشی مناسب و یا عدم آبیاری کافی میزان عنصر بور می تواند زیاد باشد ، آثار سمیت بور در خاک با هدف کاهش سطح بور و نمک های مضر خاک ضروری بوده اما مصرف ازت پس از آن به منظور جایگزینی و تامین ازت خاک الزامی خواهد بود.
 
 علایم کمبود بور در گیاه شامل موارد زیر می باشد:
 
- برگ ها ضخیم و پیچ خورده
 
- میوه ها کوچک
 
- ریزش میوه ها قبل از رسیدن
 
- پوست ضخیم میوه
 
- ترک خوردگی پوست درخت وترشح صمغ
 
- سنگی شدن میوه
 
 5-2 . آهن:
 
کمبود آهن در خاک هایی با ph بالا به وفور مشاهده می شود.کمبود آهن با قلیایی بودن خاک ، آبیاری زیاد مرطوب بودن طولانی مدت خاک و یا زهکشی ضعیف ارتباط دارد.
 
 علایم کمبود آهن در گیاه شامل موارد زیر می باشد:
 
- برگ های جوان بسیار زرد با رگبرگ های سبز، در شرایط حاد تمامی سطح برگ زرد می شود.
 
- امکان سرشاخه میری (برگ ها کوچک یا بدون برگ )
 
- کاهش فتوسنتز
 
 
 
کوددهی در مرکبات:
 
بیشتر در ختان مرکبات نیاز به افزودن تمام مواد غذایی پر مصرف به خاک دارند . این امکان وجود دارد که هر ساله عناصر npk را به صورت توام و یا جداگانه به خاک باغ های مرکبات اضافه کرد..مصرف این کودها مثلا به صورت مخلوط برای درختان حدود 5/. کیلوگرم وبرای درختان مسن تر (مثلا8 ساله ) 5/3 کیلوگرم مصرف می شود.با افزایش سن درخت ورسیدن به مرحله باردهی مصرف کود افزایش می یابد.تعداد دفعات کوددهی درهرسال برای درختان جوان را می توان 3-2 بار در نظر گرفت به ویژه در مورد ازت که مصرف یکباره آن توصیه نمی شود.
 
با توجه به آهکی بودن و در نتیجه ph بالای خاک های منطقه ، کمبود آهن و علایم آن در مرکبات به وفور یافت می شود ، یکی از راهکارهای رفع این معضل کاربرد آهن با استفاده از روشهای مناسب در شرایط خاک های آهکی من جمله روش چالکود است ، سولفات آهن در غلظت سه در هزار و در خاک های اسیدی کلات آهن به میزان 20 گرم برای هر درخت به کار می رود.
 
کودهای آلی به لحاظ برخورداری از مقدار کم عناصر غذایی ، باید به مقدار زیاد مصرف شود ، لذا مصرف کود های آلی به میزان 20 تن در هکتار توصیه می شود. در این صورت نیازی به مصرف کودهای شیمیایی نیست ، زمان مصرف این کودها در پاییز بوده تا در طی زمستان به طور کامل تجزیه شده و مواد غذایی در بهار برای رشد رویشی گیاه قابل دسترس باشد . کود های آلی یا شیمیایی را با فاصله مناسب از تنه درخت در زیر خاک کرده تا به مقدار بیشتری مورد استفاده گیاه واقع شود. هم چنین استفاده از کودهای حیوانی نیز می تواند جایگزین کودهای شیمیایی شده و یا مخلوطی از آلی وشیمیایی را مصرف نمود ، حسن کودهای آلی در بهبود خاک های شنی و افزایش مواد آلی آنهاست.
 
مزایای محلولپاشی برگی:                                                                
 
- فراهم نمودن عناصر غذایی در زمان مشخص                                              
 
به علت رشد وتوسعه سریع بافت های گیاهی در بهار و در نتیجه نیاز فراوان به عناصر غذایی ممکن  است گیاه از طریق ریشه قادر به تامین عناصر غذایی کافی نباشد.محلولپاشی در این حالت به عنوان راه حلی برای رفع محدودیت های جذب عناصر غذایی با توجه به نوع خاک و بر هم کنش عناصر غذایی در زمان مشخص بسیار اهمیت دارد.                                                                                   
 
- برطرف کردن مشکل خاص تغذیه ای                                                       
 
- کنار گذاردن مشکلات جذب از طریق ریشه                                               
 
- فقدان مشکل تثبیت عناصر در خاک                                                      
 
با اطمینان از تغذیه مناسب مرکبات ، می توان مقدار محصول را با گلدهی وتشکیل میوه بهتر افزایش داد.
 

نوشته شده در 22/11/1395 جمعه ساعت 18:02:33 توسط samira


بازگشت به صفحه انواع کودها


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
مطالب پر بازدید
 

 

 


تبلیغات