حشرات مفيد در كشاورزي
حشرات مفيد در كشاورزي

 حشرات مفيد در كشاورزي

 
  حشرات از ريزترين وكوچك ترين مخلوقات خدا هستند كه در سراسر گيتي پراكنده اند و به حيات خويش در اين سراي گسترده الهي ادامه ميدهند.
 
حشرات شايد به دليل جثه ريز كارشان نيز خرد و كوچك به نظر برسد واحال كه اين طورنيست و نسبت به جثه كوچكشان كارهاي بزرگي از انها سر ميزند.
 
 رده حشرات از نظر تعداد گونه پر جمعيت ترين رده سلسله جانوري بوده و شامل ⅔ گونه هاي شناخته شده ان ميباشد.رده حشراتInsectaيكي  ازاعضاي شاخه بندپايان Arthropodaميباشد.بندپايان بدني بندبند دارنددر اين شاخه عنكبوتيان,كنه ها وحشرات و...وجود دارند.
 
بدن حشرات از سه قسمت يا تاگم سر قفس سينه و شكم تشكيل شده است.تعداد بند سر,6 قفس سينه 3,وشكم12 تاست در مجموع داراي 21بند ميباشند.
 
سر در حشرات شامل اعضاي حسي از جمله شاخكها, چشمهاي مركب وساده وقطعات دهاني وموهاي ظريف حسي ميباشد.پاها به وسيله مفصلهايي به قفس سينه متصل ميشوند.شكم حشرات داراي معده, روده وساير اجزاي دروني ميباشد.حشرات به وسيله بالها پرواز ميكنندو بعضي ها به وسيله پاها اين طرف وان طرف مي جهند.شايد قدرت پرواز حشرات ونيز كوچك بودن جثه انها مهمترين عامل بقاي انها از گذشته هاي بسيار دور تاكنون مي باشد.
 
حشرات براي تغذيه به وسيله قطعات دهاني از شيره گياهي استفاده ميكنند يا به وسيله پاهاي شكاري ساير حشرات را شكاركرده واز انها تغذيه ميكنند.
 
حشرات مانند ساير جانوران دوره نشوونمايي را به صورت جنين تا رسيدن به مرحله بلوغ مراحل رشدي معين خود رابه صورت تخم, لارو وشفيره وحشره كامل ميگذرانند.
 
بر خلاف عقيده عموم مردم كه شايد حشرات را اكثرا مضرومزاحم انسان ميدانند بسياري از حشرات نه تنها براي محصولات انسان مفيدندبلكه براي تداوم حيات انسان نيز بسيار مفيدتراز انندكه به نظرميرسند.اين مخلوقات كوچك الهي  شايد سهم عمده اي در تداوم حيات در اين كره خاكي را دارند.جنبه هاي مفيدحشرات بيشتردر مورد تغذيه از حشرات ديگروپارازيته كردن انهاو سود رساندن به انسان از اين طريق دراين مقاله مورد بحث قرار خواهد گرفت.
 
هرچند كه جنبه هاي مفيد حشرات فقط به اين بحث ختم نميشود بلكه هزاران هزارفايده از جمله توليد محصولات خوراكي وتزييني  فراورده هاي دارويي وسايراحتياجات بشر از جمله توليد عسل, توليد ابريشم, توليد لاك و...از اهميت فراواني در زندگي انسان برخوردارند.
 
يكي از حشرات خيلي مفيد براي انسان وبراي محيط زيست زنبورعسل ميباشد.زنبورعسل به تنهايي داراي چندين وچند فايده مهم براي انسان ومحيط زيست ميباشد.مهمترين فايده اي كه از زنبور عسل براي ما ميرسد عمل گرده افشاني ميباشد.زنبورعسل ازروي اين گياه به روي ان گياه ميرود وبااين عمل گرده افشاني رابراي گياهان اسان ميكند.به طور كلي درگرده افشاني گلهاي درختان ميوه به طور متوسط 1درصدمجموع گرده افشانيها رابا د 6درصدش راهمه حشرات منهاي زنبورعسل و93درصدباقيمانده رازنبورعسل به تنهايي انجام ميدهد. در اين همه تنوع گياهان ودرختان ونيز مقاومت پيدا كردن انها زنبوران عسل سهم چشمگيري داشته اند.همچنين باعمل گرده افشاني  موجب افزايش محصولات كشاورزي ميشوند.هر هكتار باغ گلابي بدون زنبورعسل6تن محصول ميدهدولي با گذاشتن 5كندوباجمعيتهاي قوي درداخل ان مقدار محصول ميتواند به80تن درهكتاربرسد.بيشترميوه هاهم چنين وضعيتي دارند.
 
فايده زنبورعسل تنهاگرده افشاني نيست به وسيله شغل جالب زنبورداري ميتوان فوايدي همچون توليدعسل ,توليدموم, بره موم ,گرده گل و...راازاين مخلوقات زيباوجالب خداوندي مشاهده كرد.
 
اما بعد از معرفي خيلي خيلي مختصرزنبورعسل واشاره به فوايد ان ميخواهم در مورد حشرات شكارگر هم صحبتي كرده باشم.
 
يكي از حشرات بسيارمفيدديگر كه در عين مفيدبودن بسيار زيبا نيز هست كفشدوزك ميباشد. كفشدوزكها انواع مختلفي دارند كه از بين انها كفشدوزك 7نقطه ايCoccinella septempunctaوكفشدوزك11نقطه ايCoccinella undecimpunctata داراي اهميت بيشتري ميباشند.
 
كفشدوزكها هم در دوره لاروي وهم دردوره حشره كامل با تغذيه از شته هاموجب تعادل جمعيت انها ميشود و از طغيان اين حشرات مضر جلوگيري ميكنند.اين حشره زيبا وشكارگردر اكثر مناطق ايران به فعاليت ميپردازد و با كنترل بيولوژيك افات فوايد زيادي براي سلامت محيط زيست به همراه دارد.حشرات شكارگر با تغذيه از حشرات مضر از طغيان انها جلوگيري ميكنندوبه اين وسيله مصرف سموم راكه هم براي انسان وهم محيط زيست خطرناك است راكاهش ميدهندوگاهي به حداقل ميرسانند.
 
  حشره مفيدديگري كه زندگي اش سرشاراز عجايب خلقت ميباشد شيخك است.   شيخك حشره اي مفيد وشكارگربا چشماني درشت وپاهاي جلويي شكارگر ميباشد كه به وسيله اين پاها شكاررابدست اورده وازان تغذيه ميكند.طول اين حشره3تا10سانتيمتر ورنگ ان بسته به نوع ان سبز, قهوه اي يا برنزه ميباشد.اين حشرات داراي سر بزرگ وبدني كشيده هستند.اين حشرات به خوبي استتاركرده وشكارميكنند.شيخكها از راسته   Dictyopteraوبالاخانواده Mantodeaميباشند وداراي بالهاي مشبك هستند. شيخكها تخمهاي خود رابطوردسته جمعي دركيسه هاي مخصوص روي شاخه هاي گياهان قرار ميدهند.
 
اين حشره جهنده است واز جايي به جاي ديگر ميپرد وگاها ازبالهاي خود براي پرواز هم استفاده ميكند.شيخكها از سن هاي درختي وحشرات مضر ديگر تغذيه ميكنند. تاكنون200گونه ازاين حشرات شناسايي شده است.
 
   شيخك  به وسيله پاهاي جلويي حشرات راشكار ميكند.
 
حشره  مفيد ديگركه علاوه بر مفيدبودن داراي زيبايي خاصي هم هست بالتوريست.بالتوريها ازراستهNeuropteraبوده وازاهميت خاصي درباغات كشاورزي برخوردارند به طوريكه وجود جمعيتهاي انبوه بالتوري در جنگلها,باغهاي ميوه, مراتع ودرزراعتهاي مختلف غلات وصيفي مانندپنبه, ذرت ,سيب زميني ويادر جاليزكاريها وسبزيكاريها تاكيدبر قدرت وتوانايي طبيعي اين حشرات درانهدام افات در اين اكوسيستم هاي زراعي رادارد.
 
بالتوريها با شكار حشرات مضري چون كنه ها شته ها وشپشكها, پسيلها وتخم ولارو ساير حشرات مضر موجب ازبين رفتن انها در محيط كشاورزي ميشوند.لارو بالتوريها در طول عمر كوتاه خود پرخوري وحرص زيادي از خود نشان داده ودر مدت 10تا15روززندگي بيش از 500شته رامعدوم واز محتويات بدن خالي ميكنند
 
 حشرات خانوادهTrichogrammatidaeدررده حشرات وراسته بال غشاييانHymenopteraعموما از كوچكترين زنبورهاي پارازيت ميباشندكه كمتراز1mmطول دارند.زنبورهاي تريكوگراما تخمهاي خود رادر داخل تخم ساير حشرات مخصوصا پروانه هاLepidopteraقرار ميدهند.شكل لاروي انها ساده وبرگ مانند است.لارو بعد از تغذيه ازمحتويات تخم ميزبان كه اغلب در راسته بالپولكداران و...ميباشند تبديل به پيش شفيره وشفيره ميگردد. بعد از پايان مرحله شفيرگي حشره كامل با ايجاد سوراخي  در جدار پوسته تخم ميزبان از ان خارج ميشود وبلافاصله شروع به فعاليت ميكند.
 
اين حشرات ريز با تغذيه از محتويات تخم ميزبان ان راخالي نموده ومراحل رشد خودراداخل تخم ميگذرانند.اين حشرات بسيار مفيد در انهدام تخم افات نقش بسزايي دارند.از جمله افاتي كه به وسيله زنبورهاي تريكوگراما نابود ميشوند ميتوان كرم ساقه خوار برنج , كرم ساقه خوارذرت, كرم غوزه پنبه, كرم سيب, كرم گلوگاه انارو...رانام برد.
 
       همانطوركه گفته شد حشرات با انكه ازسوي بيشتر مردم موذي ومزاحم تلقي ميشوند ولي هزاران هزار فايده براي انسان ازلحاظ اقتصادي وسلامتي هم براي بشروهم براي محيط زيست دارند.
 
با پرورش ونگهداري حشرات مفيد ميتوان ازانها براي توليدات دارويي ,خوراكي, تزئيني و...استفاده كرد.
 
اما مهمتراز همه اينها باپرورش ورهاسازي حشرات شكارگر وپارازيتوئيددر باغها ومزارع ميتوان از طغيان بسياري از افات به صورت خيلي ساده جلوگيري كرد واز مصرف سموم شيميايي كه موجب الودگي محيطزيست, انسان وديگر حشرات مفيد وجانوران  ميشوند نيز جلوگيري به عمل اورد.

نوشته شده در دهم بهمن 1395 ساعت 12:46:00 توسط samira


بازگشت به صفحه مبارزه با آفات


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید