راهکارهایی برای بهبود کمی و کیفی چای
راهکارهایی برای بهبود کمی و کیفی چای

راهکارهایی برای بهبود کمی و کیفی چای

 
چای گیاهی دائمی با محصولی برگی و در خاک های اسیدی رشد می نماید که در PHبه میزان 4.5 – 5.5 رشد بهتری خواهد داشت. چای نیاز فراوانی به عناصری همچون آلومنیویم و منیزیم دارد. چای در خاک های سبک و سرشار از مواد آلی که خاک آن دارای رطوبت فراوان است و در عین حال خاک نفوذ پذیر و زهکشی مناسب شده است احتیاج دارد. سطح آب زیر زمینی در خاک های زیر کشت چای باید پایینتر از 90 cm باشد و اگر بارندگی زیاد و یا خاک خیلی سنگین باشد در هنگام کشت مشکل پیش می آید. بافت خاک برای پرورش چای لوم یا لوم شنی می باشد .
 
نیاز غذایی بوته چای و خاک های مناسب رشد آن
 
عناصر غذایی اصلی
 
1- فسفر
 
عناصر ضروری موجود در خاک های اسیدی جهت جذب گیاه که نقش مهمی در تشکیل چوب و ریشه های جدید و تشکیل ATP ایفا می کند عنصر فسفر می باشد. این عنصر برای تقسیم سلولی و رشد گیاه ضروری است و کمبود آن باعث می شود محصول چای به سطح عملکرد اقتصادی نرسد. به طور متوسط مقدار فسفر در بوته تازه چای حدود 0.18 درصد تا 0.34 درصد ماده خشک است و مقدار فسفر کمتر از 0.18 درصد برای چای حد بحرانی می‌باشد.
 
کمبود فسفر عامل تیره تر شدن برگ های بالغ پایینی بوته و از بین رفتن شفافیت برگ ها می‌شود. بر اثر کمبود فسفر ساقه ها باریک، میان گره ها کوتاه ‌تر و در تشکیل ریشه ها با مشکل مواجه می شود. همچنین با کمبود این عنصر برگ های بوته کاهش یافته و حتی عامل مرگ سر شاخه ها می شود. در مناطق چای خیز کود فسفر می بایست در عمق 15 – 25 سانتی متری خاک در حفره هایی که با دیلم در کنار بوته های چای ایجاد می شود قرار داده شود. برای رفع نیاز باغ های چای به فسفر، استفاده در خاک از کود فسفر درهر دو سال یکبار بهتر است.
 
2- نیتروژن
 
یکی از مهمترین عناصر تشکیل دهنده کلروفیل، اسیدهای آمینه، پروتئین ها، پرتوپلاسم، هورمون ها و ویتامین ها نیتروژن می باشد. محصول برداشت شده چای شامل حدود 4 - 5 درصد نیتروژن براساس ماده خشک می باشد. هنگامی که مقدار نیتروژن موجود در برگ ها کمتر از 3 د رصد در ماده خشک چای باشد، نشان دهنده کمبود نیتروژن می باشد که رشد همه جانبه گیاه را تحت تاثیر قرار می دهد.
 
در نتیجه کمبود نیتروژن دوره رشد سریع کوتاه شده ، برگ ها زرد، و میان گره ها کوچکتر کوتاه تر می شود و در کل شکل بوته ها ی چای بد شده و خزان عمومی به سراغ آن می آید. با توجه به مقدار مواد آلی و هوموس خاک های چای و برای رفع کمبود ازت باغ های چای استعمال کودهای نیتروژنی ضروری است. گیاهان چای قادر به استفاده از هر دو یون نیترات و آمونیوم ( NH4+) می باشند ولی یون آمونیوم بهتر است.
 
در خاک هایی با PH، 5 - 6 سولفات آمونیوم (SOA) بهترین منبع نیتروژن در مقایسه با نیترات آمونیوم و اوره برای چای می باشد زیرا سولفات آمونیوم نه تنها آمونیوم و سولفات را برای تغذیه چای فراهم می نماید بلکه مواد غذایی را نیز از ذخایر خاک آزاد می سازد. نیترات آمونیوم که هم محتوی نیتروژن آمونیوم و هم نیتروژن نیترات است، بهترین منبع نیتروژن برای مصرف زمستان جهت مزارع چای می باشد.
 
اوره ارزانترین منبع نیتروژن بوده و قسمت بیشتر نیتروژن سالانه در شرایط رطوبتی به صورت آمونیوم و نیترات در اختیار گیاه قرار داده می شود. استعمال اوره در هوای سرد و یا در ارتفاعات زیاد، سبب تولید علایم مسمومیت به واسطه تجمع نیتریت می شود که در اثر نیتریفیکاسیون کند بوجود می آید. برای راندمان بهتر، می بایست از کل نیتروژن مصرفی، حدود 20 درصد به شکل سولفات آمونیوم برای استعمال در اوایل بهار، 65 درصد به شکل اوره برای استفاده بین ماه های اردیبهشت تا مهر برای اجتناب از آبشویی و 15 درصد باقیمانده به شکل نیترات آمونیوم برای استفاده در اوایل زمستان در نظر گرفته شود.
 
3- پتاسیم
 
پتاسیم نقش مهمی در نگهداری آب، تقسیم سلولی، رشد بوته چای و تشکیل ساختار های دیواره و اسکلت گیاهان جوان بازی می نماید. و بعد از نیتروژن مهمترین ماده غذایی برای بوته چای می باشد. اهمیت پتاسیم در شرایطی که درجه حرارت پایین و فصل خشک طولانی باشد بیشتر مشخص می گردد. چای خشک به طور متوسط دارای 1.5 تا 2 درصد پتاسیم خشک است. در مراحل اولیه کمبود این عنصر، کاهش تدریجی در محصول دیده می شود. در مراحل پیشرفته تر، علائمی همچون:
 
1- خشکی بی موقع و باقیماندن برگ های جوان در نوک شاخه ها
 
2- رشد شاخه و سر شاخه های باریک
 
3- نکروز حاشیه ای در برگ های بالغ
 
4- نابودی بوته‌ ها
 
5- ضعیف شدن برگ ها
 
6- افزایش رنگ قرمز بوته ها
 
بروز می نماید. تقسیم بندی کود های پتاسیم به طور معنی داری عملکرد بوته چای را بالا می برد. مصرف پتاسیم عملکرد چای سیاه را 5 – 16 درصد افزایش می دهد و به علت افزایش مقدار پلی فنل ها در چای سیاه کیفیت آن را بهبود می بخشد. از کود های پتاسه، سولفات پتاسیم در افزایش رشد رویشی مزرعه چای موثرتر است.
چای گیاهی دائمی با محصولی برگی و در خاک های اسیدی رشد می نماید که در PHبه میزان 4.5 – 5.5 رشد بهتری خواهد داشت. چای نیاز فراوانی به عناصری همچون آلومنیویم و منیزیم دارد. چای در خاک های سبک و سرشار از مواد آلی که خاک آن دارای رطوبت فراوان است و در عین حال خاک نفوذ پذیر و زهکشی مناسب شده است احتیاج دارد. سطح آب زیر زمینی در خاک های زیر کشت چای باید پایینتر از 90 cm باشد و اگر بارندگی زیاد و یا خاک خیلی سنگین باشد در هنگام کشت مشکل پیش می آید. بافت خاک برای پرورش چای لوم یا لوم شنی می باشد .
 
راهکارهایی برای بهبود کمی و کیفی چای (بخش دوم)
 
عناصر غذایی ثانوی
 
1- کلسیم
 
عنصر کلسیم اصولا در اقتصاد آب گیاه، خنثی کردن اسید های داخل گیاه، سنتز پروتئین ها، توسعه مناسب ریشه‌ ها، جذب نیتروژن و رشد مریستم های انتهایی موثر می باشد. مقدار متوسط و نرمال کلسیم موجود در شاخه های تازه حدود 3/0 - 9/0 درصد ماده خشک می باشد.
 
ازدیاد کلسیم در خاک ها از سرعت رشد بوته چای می کاهد. در اثر کمبود کلسیم برگ های جوان زرد شده و به طرف داخل لوله می روند و نوک و حاشیه برگ ها در اکثر حالات سیاه سوخته شده و در نهایت بوته برگ هایش را از دست می دهد. کمبود کلسیم در برگ های پیر شکننده و برگ های جوان پوشیده از نواحی رنگ پریده در کناره‌ های پهنک که بعدها به رنگ قهوه ای تیره در می آید مشخص می شود. برای تغذیه بهینه کلسیم مقدارPH مابین 4.5 – 5.5 مناسب است. آهک دهی فقط برای باغ های چای بالغ که برداشت منظم دارند توصیه می شود و برای زمین های واکاری شده و باغ های چای جوان پیشنهاد نمی شود.
 
2- منیزیم
 
از نظر رشد اقتصادی گیاهان چای عنصر منیزیم بعد از نیتروژن و پتاسیم در درجه سوم اهمیت قرار دارد. تنها ماده تشکیل دهنده ملکول کلروفیل که فتوسنتز را کنترل می کند و در انتقال قند ها موثر اند. اضافه کردن منیزیم به همراه پتاسیم به باغات چای باعث افزایش 18-10 درصدی عملکرد چای سیاه می‌شود. مقدار منیزیم در خاک های پرورش چای عموما پایین تر از حد متوسط می باشد و برای حفظ باروری پایدار، کافی نبوده که با مصرف آهک دولومیتی نیاز بوته چای به منیزیم نیز تا حدود زیادی بر طرف می شود.
 
کمبود منیزیم با ریزش بی موقع برگ در بوته های مبتلا و زردی برگ های پیر و تشکیل موزائیک با رنگ قهوه ای - زرد مشخص می شود و شکلV معکوس در بین رگبرگ ها دیده می شود. استفاده از سولفات منیزیم یا سولفات پتاسیم منیزیم به صورت محلول پاشی یا مصرف خاکی نیز در باغ های چای توصیه می شود .
 
3- گوگرد
 
عنصر گوگرد یک ماده حیاتی برای بوته های چای است. کمبود گوگرد به نام زردی چای (Tea Yellows) معروف می باشد. مشهود ترین علامت زردی چای شبکه ای شدن رگبرگ ها در برگ های جوان می‌باشد به طوری که حاشیه برگ ها زرد رنگ شده و رگبرگ ها به طور برجسته به رنگ سبز تیره و در مراحل پیشرفته تر میان گره ها کوتاه تر می شود و رشد جوانه های جانبی به صورت شاخه های کوچک حادث می شود و سرانجام بوته خالی از برگ شده و به تدریج سر خشکیدگی شاخه ها و در نهایت مرگ کل بوته ها پیش می آید. از منابع کودی گوگرد سولفات آمونیوم در دسترس می‌باشد.
 
ریز مغذی ها
 
1- روی
 
روی تنها ریز مغذی است که کمبود آن در بیشتر خاک های مستعد رشد چای گسترش وسیعی دارد و مصرف آن برای حفظ باروری بالای چای لازم است. روی به جذب نیتروژن و فسفر به گیاهان کمک می کند. علایم کمبود روی زمانی مشاهده می شود که مقدار روی در برگ ها کمتر از ppm 10 در ماده خشک می باشد. کمبود روی با میان گره های خیلی کوتاه، برگ های داسی شکل و کلروز و شاخه های جانبی کوتاه مشخص می شود. ریشه بوته های مبتلا اغلب کم بوده و بر روی عملکرد بوته اثر منفی دارد.
 
بهترین روش مصرف روی برای چای محلول پاشی می باشد و محلول روی بر روی شاخه و برگ در عرض 24 ساعت جذب شده و ثابت شده در 8 ساعت اول حداکثر جذب صورت می‌گیرد در حالی که 3 هفته برای جذب کامل روی مصرف شده در خاک وقت لازم است.
 
همچنین استعمال روی بصورت محلول پاشی در خزانه باعث تقویت رشد گیاهان جوان می شود. اولین مصرف روی بایستی در طول دوره بهبود بوته های هرس شده و مصرف نوبت دوم آن در مرحله هرس سرزنی انجام شود. مصرف روی برای باغ هرس شده خیلی خطرناک است و باید با دقت زیادی انجام شود. براساس تحقیقات به عمل آمده محلول یک درصد سولفات روی برای محلول پاشی بهتر است و مناسبترین زمان مصرف آن اوایل صبح می باشد .
 
2- مس
 
عنصر مس اهمیت بسزایی در مرغوبیت چای دارد به طوری که با دخالت در عمل تخمیر برگ سبز چای مستقیما در طعم و رنگ آن اثر می گذارد. هر گاه میزان مس به کمتر از ppm 15 تقلیل یابد از مرغوبیت چای کاسته می شود. زیرا مس فعال کننده پلی فنل اکسیداز است که در عمل تخمیر اثر مستقیم دارد. بوته های مبتلا، مقاومت خود را در برابر خشکی، حرارت، سرما و یخبندان از دست می دهند. در بوته های مبتلا به کمبود مس، نوک برگ ها زرد شده و رگبرگ اصلی بد شکل می ‌شود و به سرعت دچار آفات مختلف می گردند. از بین ریز مغذی ها مس بیش از هر عنصر دیگری در فرآیند تعرق موثر می باشد. از سولفات مس برای محلول پاشی بوته های چای استفاده می کنند .
 
3- آلومینیوم
 
چای را گیاهی آلومینیوم دوست می نامند زیرا عنصر آلومنیوم موجب جذب بهتر فسفر در گیاه می شود. رشد چای به علت تشکیل فسفات آلومینیوم بهتر صورت می گیرد زیرا غلظت آلومینیوم محلول در خاک با کاهش PH خاک بالا می رود. در برخی از مناطق مسمومیت ناشی از آلومنیوم دیده می‌شود. ولی بوته های چای جزو مقاومترین گیاهان در خاک های اسیدی می باشد و تا غلظت ppm 700 راتحمل می کنند.
 
دیگر ریزمغذی ها
 
آهن و منگنز به مقدار فراوانی در خاک های اسیدی قابل دسترس هستند. به طوریکه کمبود آ ها ناممکن بوده و مسمومیت ناشی از آن ها نیز نادر است. کمبود آهن در باغ های چای به صورت زردی عمومی برگ ها ظاهر می شود. اما غلظت منگنز با بالا رفتن سن برگ ها، زیاد می شود و کمبود آن بیشتر در خاک های شدیدا اسیدی دیده می شود و کمبود آن با برگ های بالغ شکننده مشخص می شود.

نوشته شده در 20/11/1395 چهارشنبه ساعت 18:42:12 توسط samira


بازگشت به صفحه انواع کودها


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
مطالب پر بازدید
 

 

 


تبلیغات