روشهای عمل آوری خوراک دام
روشهای عمل آوری خوراک دام
روشهای عمل آوری خوراک دام
    روشهای فیزیکی             
    روشهای شیمیایی
 
روشهای فیزیکی :                                      
مجموعه اعمالی است که با تغییر در شکل و ساختمان فیزیکی مواد باعث بهبود راندمان آن ماده غذایی می شوند .
الف)   آسیاب کردن
ب)   میکس کردن
ج)   خشک کردن علوفه های خشک
د)    ورقه ورقه کردن و چرخ کردن
الف ) آسیاب کردن Milling :
آسیاب کردن مواد غذایی موجب شکسته و خرد ،تخته ، پودر شدن وخراشیده شدن مواد غذایی می شود و در اثر آن نتایج زیر حاصل می گردد :
  افزایش سطح تماس ماده غذایی در دستگاه گوارش پرنده و در نتیجه بهبود هضم و کاهش ضریب تبدیل غذایی .
    کاهش اختلاف اندازه ذرات مواد که باعث بهبود میکس می شود
    برطرف کردن پوسته مقاوم برخی از مواد غذایی از طریق آسیاب کردن و قابل مصرف شدن آن ماده غذایی.
   خوشخوراکی و افزایش مصرف ماده خوراکی 
در روش آسیاب کردن مواد غذایی ، درجه ریزی معیاری است که باید مورد توجه قرار گیرد در واقع درجه ریزی عبارتست از میانگین قطر اولیه ماده غذایی به میانگین قطر ثانویه . البته به علت اینکه تفاوتهایی بین انواع مختلف یک دانه و همچنین بین دانه های مختلف وجود دارد درجه ریزی معیار با دقتی جهت محاسبه نیست. به عنوان مثال در هنگامیکه هدف تولید خوراک آردی Mash جهت مصرف پرنده است یک درجه ریزی مورد نظر است ، در حالیکه وقتی مواد اولیه جهت تولید دان پلیت ، آسیاب می شود ، هدف از آسیاب کردن ریز نمودن مواد تا حداکثر ممکن است .اندازه ذره اسیاب شده تاثیر بسیار مهمی در کیفیت خوراک پلیت شده دارد.در شرایط عادی و در سیستم پلت معمولی تاثیر اندازه ذرات به 20٪میرسد،در حالیکه در سیستم کاندیشنینگ و پلت تاثیر اندازه ذرات تا 15٪تخمین زده میشود.
 
انواع اسیاب ها:
آسیابهای سایشی دوار:سرعت و کاربرد کمی دارندو باعث بلغورکردن، شکستن ، خردکردن وآسیاب کردن غلات وعلوفه های خشک میشوند.
آسیابهای چکشی :مواد را به قطعاتی در حدود 1-12میلیمتر تولید میکنند
آردهای نانوایی کمتر از 1mm - بلغور ارزن 2mm –بلغور جو و ذرت دانه ای 3-4mm- کنجاله ها و تفاله ها5-8mm
آسیابهای غلطکی:
دارای شیارهایی به صورت عمودی یا افقی هستندو 4قسمتی که مواد را به تدریج ریز میکنند.اندازه مواد درابتدا 5/0mmودر پایان غلطک 80/0mm
غلات بهتر است با این اسیاب شوندمثلا اندازه ذرت اسیاب شده و ریزی و درشتی این مواد میتوانند نقش مهمی در تولید داشته باشند اندازه دانه های ذرت برای جوجه ها نرمتر وبرای مرغها بهتر است درشت تر باشند و اندازه ذرات جو برای گاو نیز درشتتر انتخاب میشوند.
ب ) میکس کردن Mixing :
عبارتست از مخلوط کردن مواد آسیاب شده با استفاده از دستگاههای مکانیکی (میکسر) به منظور تولید خوراکی یکنواخت و همگن جهت مصرف طیور پرورشی و کسب بهترین نتایج .
میکسرهای دو دسته اند :
    میکسرهای عمودی
    میکسرهای افقی
 
میکسرهای عمودی :
عمدتاً در مرغداریها استفاده می شود . حجم میکسر در هر دقیقه باید یک مرتبه گردش نماید ضمن اینکه باید مواد خرد شده بین ۲۰ – ۱۵ بار مخلوط و زیر رو شوند .
در عمل میکس مواد غذایی ، اختلاف اندازه ذرات مواد اولیه و اختلاف وزن مخصوص مواد اهمیت دارد از این رو که هر چه این اختلافها کمتر باشد مخلوط شدن بهتر انجام می گردد
میکسرهای افقی :
این دستگاهها معمولاً دو نوع مارپیچ وجود دارد :
الف ) مارپیچ های بزرگ با جهت حرکتی مخالف همدیگر
ب ) مارپیچ های کوچک با جهت حرکت مشترک
میکسرهای افقی معمولاً ظرفیت کمتری در مقایسه با میکسر عمودی دارند اما کیفیت و سرعت میکس بالاییدارند. زمان میکس مواد غذایی در این دستگاهها بسته به نوع دستگاه و ظرفیت آن از ۵-۱ دقیقه متغیر است.
خرد کردن علوفه های خشک :
مانند کاهو قطعه قطعه کردن غده هایی مانند ،چغندر علوفه ای،شلغم،علوفه های سبز.دستگاههایی مانند چاپرخرد کردن و درو کردن علوفه ها را بر عهده دارد.طول الیاف کاسته شده لذا توسط دام راحت تر خورده شده و زمان جویدن را کاهش داده باعث شکسته شدن بافت سلولزی گیاه شده و با افزایش سطح تماس مورد نیاز امکان فعالیت میکروبی را افزایش میدهد و زمان هضم و جذب را کاهش میدهد در تغذیه دام پر تولید بسیار مهم است.
ورقه ورقه کردن و چرخ کردن مواد:
خوراکهایی مانند سیب زمینی خلال شده و تفاله چغندر قند ورقه شده ،ضایعات و پرت مواد کمتر است
- روشهای شیمیایی :
در فرآیند عمل آوری شیمیایی مواد غذایی تغییراتی در ساختمان مولکول ماده مغذی ایجاد شده و قابلیت هضم آن را افزایش می دهد . نکته قابل توجه ای که باید به آن توجه کرد این است که برخی روشها مانند آسیاب کردن و میکس مواد غذایی صرفاً فیزیکی می باشند اما برخی روشهای دیگر مانند خیساندن مواد غذایی متراکم کردن مواد و حتی پرتو دادن هم فیزیکی و هم شیمیایی هستند . در واقع هر یک از عملیاتهای فوق علاوه بر تغییر در حالت فیزیک دان موجب تغییرات شیمیایی در ماهیت مواد نیز شده و قابلیت هضم آنها را افزایش می دهد .
بهترین مثال در این مورد فرآیند عمل آوری پلت کردن و اکسترودینگ می باشد .
پلت کردن :
در فرآیند پلت کردن ابتدا مواد اولیه بر اساس یک فرمول تنظیم شده و مواد غذایی اولیه ای که لازم است آسیاب شوند توسط آسیابهایی با توریها و غربالهای ریز آسیاب شده و وارد میکسر که عمدتاً افقی می باشد می شوند . هر چقدر دستگاه آسیاب توانایی داشته باشد تا مواد را ریزتر نماید پایداری و کیفیت پلت بهبود می یابد .  هنگامیکه با بخار آب گرم مخلوط می شوند تغییراتی در ماهیت آنها ایجاد می شود سپس وارد دستگاه پلت زن شده و متراکم و پلت می شوند و وارد خشک کن و نهایتاً خنک کننده شده و دان آماده مصرف میباشد. مواد پس از پخت و بخار دادن به شکل حبه ای ،میله ای، پفکی ،شکلاتی و رشته ای در می ایند.
کرامبلر:
خوراک پلت شده را به ابعاد متفاوت در میاورد و این خصوصا برای جوجه های چند روزه که نمی توانند از دان درشت استفاده نمایندهمچنین بااستفاده کرامبلرازاستفاده از کنسانتره پلت در خوراک کامل   TMRدر واحدهای بزرگ که از کنسانتره صنعتی استفاده میکنند را نیز حل میکند.
اکسترودینگ :
این روش عمل آوری نیز شبیه به پلت کردن است با این تفاوت که مواد تا قدر مطلق ریزی ۲ آسیاب شده سپس وارد آماده ساز می شوند و تحت فشار بخار به شدت مخلوط می گردند . در نتیجه این عمل به خاطر پخت صورت گرفته قابلیت هضم نشاسته و پروتئین افزایش می یابد . در این مرحله مواد از آماده ساز وارد اکسترودینگ شده و تحت فشار بسیار زیاد مارپیچ فولادی قرار گرفته و ساختمان پیچیده گرانولهای نشاسته در هم شکسته و مواد به شکل پلت های ریز از دستگاه خارج می شوند .
مواد تولید شده در این روش ، دارای قابلیت هضم بالاتری نسبت به محصول پلت بوده و راندمان غذایی را به طور قابل توجهی می بخشد . به علت هزینه بسیار زیاد این نوع فرآوری ، در تهیه خوراک طیور کمتر کاربرد دارد .
منبع:farhadi65.blogfa.com

نوشته شده در پنجشنبه بیست و چهارم بهمن 1392 ساعت 23:50:18 توسط مهندس احمد یزدانی


بازگشت به صفحه دام


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
روش فعالیت در انجمن کشاورزی