زنبق وحشی
زنبق وحشی
نام فارسی:
زنبق وحشی،زنبق ایرانی،گل نوروز  
نام محلی(آذری) نوروز گلی 
نام انگلیسی Wild Iris 
نام تیره Iridiaceae 
نام جنس Iris 
نام گونه Persica 
 
گیاهشناسی زنبق وحشی:
 
 
زنبق وحشی از تیره Iridiaceae یا زنبق میباشد.جزء گیاهان پیازدار چندساله محسوب میگردد.گلهای بسیار زیبای آن، هرکسی را به سوی خود جذب میکند. تیره زنبق دارای گیاهان متعددی است که عموما با داشتن ریزوم و پیاز  از هم جدا میشوند.این گل پس از ذوب شدن برف ها ظاهر میگردند و از قدیم الایام بین بومیان مشگین شهری برای تزئین سفره هفت سین و ... جمع میگردیده است.زنبق وحشی دارای پیاز یا به اصطلاح پداژه یعنی پیاز تو پر است. ریشه در این گیاه از نوع افشان میباشد،و از پائین پیاز منشاء میگیرند. ساقه گلدهنده مستقیما از پیاز منشاء میگیرد. برگ در زنبق وحشی از نوع خطی و باریک برگ میباشد که مثل غلافی ساقه گلدهنده را می پوشاند. برگ ها هم از پیاز منشاء میگیرند.تک لپه بوده و دارای سه کاسبرگ گلبرگ نما یا تپال میباشد(به کاسبرگ به رنگ گلبرگ و شبیه گلبرگ در اصطلاح گیاهشناسی تپال میگویند) عموما دوستاران این گل نمی توانند کاسبرگ را از گلبرگ تشخیص دهند. تعداد گلبرگ در این گیاه سه عدد بوده و هر گلبرگ دارای دو لوب رویی و پائینی است که پرچم را به طور کامل پوشش میدهد. بطوری که نمیتوان پرچم را دید و باید لب گلبرگ ها را از هم جدا و از داخل آن پرچم را دید.زنبق های وحشی که در کوههای مشگین شهر رشد میکنند دارای رنگ های  ارغوانی و آبی کم رنگ هستند. مادگی یا همان تخمدان در این گل تحلیل رفته یا وجود ندارد. روش تکثیر این گل در طبیعت توسط پیازچه ها صورت میگیرد.در بعضی منابع از زنبق وحشی با نام علمی Iris persica نام برده شده است که احتمال دارد این گونه بومی ایران باشد ولی باز هم نیاز به پژوهش دارد چون زنبق های وحشی اسپانیائی و هلندی و انگلیسی نیز بسیار مهم اند و شبیه نوروز گلی ما هستند.ارتفاع گیاه زنبق ایرانی معمولا تا 10 سانتی متر هم میرسد. احتمال میرود که زنبق ایرانی در کوههای ترکیه،سوریه و لبنان نیز به صورت خودرو رشد کند و در آنجا وجود داشته باشد.
--------------------------------------------------------------------------------
 
طرز تشخیص کاسبرگ و گلبرگ در زنبق وحشی: 
 
گلبرگ در زنبق وحشی دارای دو لوب بوده و بروی لب پائینی خط برجسته زرد رنگ به همراه لکه های سیاه وسفید در اطراف آن است ولی کاسبرگ دارای یک رنگ واحد است.
 
در نظر بگیرید: این گیاه پس از گل دادن در اوایل فروردین، برگهایش را حفظ مینماید این برگها باعث تامین مواد غذایی پیازچه ها در طول تابستان میگردد. در طی تابستان  پاجوشهایی از کنار پیاز بوجود می اید که به پیاز های دختری معروف است ،  پیازچه های جدید یا دختری در فصل تابستان بزرگتر شده و سپس با دریافت سرمای فصل زمستان عمل ورنالیزاسیون در آنها اتفاق افتاده و پس از ذوب شدن برف ساقه گلدهنده خود را از زمین خارج می کند. و گلهای خود را بروی آن تشکیل میدهد. این چرخه به تکرار در طبیعت اتفاق می افتد.علت کمبود این گلها در بعضی سالها به علت عدم تامبن نیاز سرمائی پیاز های گلدهنده در زمستان میباشد.
 
--------------------------------------------------------------------------------
 
پشنهاد دلسوزانه:عزیزان با توجه به اینکه این گیاه با ارزش توسط پیازچه هایش تکثیر میشود پس هنگام جمع آوری آن ساقه گلدهنده را جدا کنید و به پیازهایش دست نزنید و اجازه دهید تا سال بعد هم از همان پیاز ها گل تشکیل شود. این گیاه از منابع طبیعی و با ارزش به حساب می آید و چند روزی بیشتر مهمان ما نیست.زنبق وحشی که به وفور در دامنه های کوه سبلان بویژه کوههای روستای باللوجه یافت میشود از گروه زنبق های پیاز دار میباشد.
 
--------------------------------------------------------------------------------
 
بحث علمی: متاسفانه در برخی سایتها به گل نوروز گلی یا همان زنبق وحشی ، به اشتباه گل حسرت میگویند . لازم به ذکر است که گل حسرت از تیره Liliaceae و جنس Colchicum بوده که ماده کلشی سین از آن تهیه میشود و این ماده برای افزایش سطوح کروموزومی در آزمایشگاهها استفاده میگردد.
 
--------------------------------------------------------------------------------
 
زنبق وحشی به رنگهای ارغوانی وابی کم رنگ
------------------------------------------------------------------------------
توصیه: برای برخی افراد که فقط پشت میز می نشینند و با کپی پیست کردن مطالب دیگران برای خود کتاب و مقاله می نویسند توصیه میگردد که برای مشاهده این گل به طبیعت بروند و از نزدیک این گیاه را مشاهده کنند.
 
منبع:bitki.blogfa.com/post/66
 

نوشته شده در سی و یکم فروردین 1393 ساعت 13:10:06 توسط مهندس احمد یزدانی


بازگشت به صفحه گیاهان دارویی


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
روش فعالیت در انجمن کشاورزی
 

 

 

فن پیج انجمن متخصصان کشاورزی بساک