سرنوشت علف کش ها در خاک(قسمت اول)
سرنوشت علف کش ها در خاک(قسمت اول)

سرنوشت علف کش ها در خاک (قسمت دوم)

همه علف کش ها به طور مستقیم یا غیر مستقیم با خاک در ارتباط اند. ارتباط با علف کش ها با انواع خاک ها پیچیده است. دانستن این ارتباط به کاربرد دست علف کش ها کمک می کند.

پروسه های مختلفی که علف کش ها در تماس با خاک تحت تأثیر قرار می گیرند:

1-    شیمیایی : جذب سطحی، تبادل یونی، تجزیه نوری و واکنش شیمیایی با اجزای خاک، جذب توسط گیاهان غیر هدف و میکروارگانیسم ها

2-    فیزیکی: فرسایش بادی، آبی، شستشو، فراریت و ؟؟؟

3-    میکروبی

تفاوت Absorption با adsorption:

Absorption: جذب به داخل مولکول

Adsorption: چسبیدن به مولکول ها

1-    جذب سطحی (Adsorption):

مولکول ها و یون های علف کش به سطح کلوئیدی خاک (آلی و غیر آلی) به وسیله جاذبه های الکتریکی که بین علف کش ها و ذرات کلوئید خاک وجود دارند می چسبند.

جذب سطحی برخی علف کش ها به قدری قوی است که به هیچ عنوان از ذرات خاک جدا نمی شود← پاراکوات و گلایفوست ← ؟؟؟ درون شخم/ ؟؟؟؟؟

افزودن کوچکترین ماده آلی به خاک ← کاهش کارایی علف کش

رنج مصرف کننده علف کش های خاک مصرفی چون به درصد رس خاک بستگی دارد همواره متفاوت است.

میزان جذب سطحی علف کش ها در خاک به عوامل زیر بستگی دارد:

1-    نوع و میزان کلوئیدها (آلی و غیر آلی)

علف کش ها زمانی می توانند وارد سایر فرآیند ها شوند که از سطوح جذب شده به داخل محلول خاک آزاد شوند. هر چه میزان کلوئیدهای آلی ↓ جذب سطحی ↑ کارایی علف کش ↑

انواع رس (ورمیکولیت، مونتموریلنیت، ایلیت، کائولینیت) هر چه ریز تر جذب سطحی ↑

سطح تماس رس ها بار منفی دارد ← جابجایی علف کش با آب ↑ مواد آلی بار مثبت دارند.

2-    خصوصیات یونیزاسیون علف کش ها

جذب سطحی نوع علف کش اندازه مولکول، شکل مولکول، حلالیت علف کش

علف کشی که به جذب سطحی قوی دارد، نباید روی خاک به کار رود ← شاخ و برگ مصرف

علف کش دارای بار (-) در خاک های اسیدی جذب سطحی خواهند داشت.

3-    میزان رطوبت خاک

پروسه شیمیایی

تجزیه نوری (فتوشیمیایی)

عامل تجزیه اشعه uv خورشدی است و باعث تغییر در مولکول علف کش شده و باعث غیر فعال شدن آن در خاک می شوند.

بعضی از علف کش ها مثل فتوکسی اسیدها، بنزوئیک اسید (کاربرد در شاخ و برگ)

خانواده دی نیتروآنیلین (مثل ترفلان)

این علف کش خاک مصرف هم هست و به تجزیه نوری حساس است. بنابراین بلافاصله پس از مصرف باید آنرا با خاک مخلوط کنیم و چند روش برای محافظت از تجزیه نوری وجود دارد:

-         بلافاصله پس از کاربرد با خاک مخلوط کنیم (سمپاشی کنیم و همزمان پشت سر آن دیسک زده شود)- اختلاط مکانیکی

-         در زمان حداکثر تابش انجام نشود (صبح زود-غروب)

-         استفاده از آب آبیاری برای پخش کردن

واکنش شیمیایی با اجزا خاک

واکنش ها را می توان به دو دسته تقسیم کرد:

1-    واکنش های غیر آنزیمی مثل اکسیداسیون و احیا و هیدرولیز

2-    واکنش های آنزیمی که آنزیم ها را میکروارگانیسم ها تولید می کنند.

علاوه بر این علف کش با Mg2+ - Cu2+ ترکیب شده و به نمک های غیر محلول و کمپلکس غیر فعال تبدیل می شوند.

در این واکنش ها بخشی از علف کش ها از دسترس خارج می شوند.

جذب توسط گیاهان غیر مورد نظر و میکرو ارگانیسم ها

علف کش توسط گیاهی که مورد نظر نیست جذب شده و سپس توسط خاک دفع می شود.

پروسه فیزیکی:

شستشو: حرکت علف کش ها در خاک بر اثر حرکت آب (حرکت به سمت پایین که آبشویی نامیده می شود) و می تواند حرکت جانبی و یا از پایین به بالا هم داشته باشد که ؟؟؟ نام دارد.

Capillary reverse loading

پس سه نوع شستشو داریم (Reverse-Lateral-Leaching)

محاسن شستشو:

1-    پخش یکنواخت علف کش در خاک (و استفاده در علف کشی که باید با خاک مخلوط شود)

2-    افزایش تماس علف کش و گیاه

3-    کنترل علف های هرز دارای ریشه عمیق در بین گیاهان زراعی با ریشه کوتاه

معایب : در صورت استفاده بیش از حد

-         خسارت به گیاه زراعی در اثر انتقال علف کش به محل جذب گیاه زراعی حساس

-         کاهش کنترل علف هرز در اثر از دست رفتن مقداری از علف کش

-         آلودگی آب های زیر زمینی (بخصوص علف کش هایی که حلالیت زیاد در آب دارند) مثلاً در علف کش آنزازین

Fig: شستشوی آنزازین در خاک

علف کش آنزازین روی سطح خاک پاشیده شده و 14 هفته پس از پاشش میزان علف کش را در عمق های مختلف اندازه گیری کردند.

در اندازه گیری 7 هفته ای عمده ی علف کش در لایه 15 سانتی متری و حدود 25% تا لایه ی 30 سانتی متری بودند و حتی پس از 14 هفته در لایه 30 سانتی متری علف کشی نبود و تا حدود لایه 75 سانتی متری رسیده بود که نشان می دهد که قدرت شستشوی این علف کش زیاد است.

Atrazine یک علف کش خاک مصرف و بازدارنده فتوسیستم دو بوده و برای کنترل علف های هرز پهن برگ و باریک برگ در گیاه ذرت در قبل از جوانه زنی محصول و علف هرز و ابتدای جوانه زنی استفاده می شود.

مشکل ؟؟؟ شدن گندم در کشت بعدی را ایجاد می کند چون با انجام شخم خاک به همراه علف کش به لایه های رویی می آوریم و مشکل جوانه زنی ایجاد خواهد کرد پس باید از Zero tillage استفاده شود.

برای گیاهان نشایی از ترفلان استفاده می کنیم.

همچنین میزان علف کش در ابتدای استفاده زیاد است ولی پس از مدتی این مقدار کاهش می یابد چون طی پروسس هیای از دسترس خاک خارج شده است (اکثر علف کش ها در مدت طولانی نمی توانند در خاک بمانند)

پروسه فیزیکی:

تبخیر: فرآیندی که علف کش از فرم جامد یا مایع به گاز تبدیل می شود.

مشکلات اقتصادی ناشی از تبخیر:

-         عدم کنترل کافی علف های هرز در نتیجه کاهش غلظت معنی دار علف کش

-         آسیب شدید به گیاه زراعی در نتیجه حرکت بخار علف کش به سمت گیاه زراعی حساس و حتی در ؟؟؟؟ دیگر (2,4-D به تبخیر حساس است و می تواند تا 500-400 متر جابجا شود) در خاک های مرطوب تبخیر علف کش ها نسبت به خاک های خشک بیشتر است چون در خاک مرطوب جایی برای جذب سطحی وجود ندارد و علف کش بیشتری در فضاهای خالی خاک وجود دارد ولی در خاک های خشک اکثر علف کش جذب کلوئید ها می شود و در خاک های مرطوب تجزیه نوری، جذب سطحی و تبخیر زیاد می شود.

در علف کش 2,4-D که به تبخیر حساس هستن و یا در ترفلان که نسبت به تبخیر و تجزیه نوری حساس است چه راه کاری پیشنهاد می کنید؟

استفاده از یک فرمولاسیون خاص نظیر گرانول علف کش که تبخیر پایین تر دارد.

چسباندن یک بنیان به علف کش برای اینکه سنگین تر شود و تبخیر نشود به همین دلیل نمک دی آمین به 2,4-D می زنند که سنیگن شده و droft کاهش می یابد ولی فرم اصلی 2,4-D فرم استری است.

بلافاصله پس از کاربرد با یک شبه خاک بپوشاینم مثل ترفلان که باید دیسک زده شود

در بعضی مواقع، آبیاری پس از سمپاشی برای پختن یکنواخت

Fig: حساسیت علف کش ها به تبخیر با دانستن فشار بخار علف کش فهمیده می شود که فشار بخار بر حسب میلی متر جیوه سنجیده می شود.

علف کش هایی که فشار بخار آن ها بالاتر از    میلی متر جیوه باشد نیاز به مخلوط کردن با خاک دارند و حساس نسبت به تبخیر هستند.

مثلاً آترازین حساس به تبخیر نیست ولی علف کش Pendeinethdin و ترفلان حساسیت بالایی دارند و نیاز به incorporate دارند.

پروسه فیزیکی:

Drift: جابجایی بخار علف کش توسط جریان هوا

اگر بخار علف کش با غلظت کافی حرکت کند روی گیاه زراعی  خسارت ایجاد می کند. علف کش 2,4-D که برای کنترل علف های هرز پهن برگ در گندم ؟؟ به کار می رود خیلی حساس به drift است و فرم استری آن حساسیت بیشتری هم دارد و می تواند خسارت شدیدی به گیاهان حساس مثل پنبه، سویا، گوجه فرنگی و انگور می زند و باید دقت کنیم که باد در منطقه نباشد.

سرنوشت علف کش ها در خاک(قسمت دوم)


نوشته شده در 11/11/1392 جمعه ساعت 13:46:14 توسط مهندس احمد یزدانی
ویرایش شده در 16/11/1392 چهارشنبه ساعت 19:31:31 توسط مهندس احمد یزدانی


بازگشت به صفحه مبارزه با علف هرز


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید