سوسکهاي گرده خوار يا پلن خوار یا گل خوار درختان ميوه و كلزا
سوسکهاي گرده خوار يا پلن خوار یا گل خوار درختان ميوه و كلزا

سوسکهاي گرده خوار يا پلن خوار یا گل خوار درختان ميوه و كلزا

در ایران حداقل دو گونه سوسک با نام گرده خوار بور و سیاه وجود دارد که به تنهایی یا با هم در باغات، مزارع کلزا، باقلا و ... وجود دارند و گاهی خسارت اقتصادی ایجاد می کنند. 1- سوسك گرده خوار بور با نام علمي Epicometis hirta  که يكي از آفات مهم كلزا است. 2- سوسک گرده خوار سیاه با نام علمی Oxythyrea cinctella
 
میزبانها: درختان جنگلی و باغی از جمله اکاسیا، توسکا، ولیک، سیب جنگلی، صنوبر، اقاقیا، نسترن، گوجه و انار و تعدادی از دانه دارها و هسته دارها و گیاهان زراعی از جمله کلزا و باقلا و ...
 
خسارت این آفت در سالهای اخیر در استان کرمانشاه در برخی باغات بسیار زیاد است البته خسارت روی کلزا و باقلا هم قابل توجه است.
 
انتشار: سوسك گرده خوار كلزا در مناطق زیادی از کشور مانند خراسان، گلستان، سمنان، مازندران، آذربايجان شرقي و غربي و کرمانشاه و در بيشتر مزارع كلزاي كشور انتشار دارد.
شكل شناسي: ، حشره كامل گونه اول درشت و در حدود 14-16 ميليمتر است، در روي بدن آنها به ويژه در پيش گرده و روي بالپوش ها نقاط سفيدرنگي وجود دارد كه اين نقاط كم و بيش به صورت لكه هايي درآمده اند، رنگ بدن قهوه اي و از موهاي متراكم و بلندي به رنگ خاكستري پوشيده شده است، لاروها به رنگ سفيد شيري و شكلي خميده دارند و طول بدن آنها در حداكثر رشد به ندرت از 15 ميليمتر تجاوز مي كند. حشره کامل گونه دوم سوسکی به طول 12-9 میلی متر، بالپوش ها سیاه و پیش گرده دارای دو نوار جانبی سفید رنگ و دو لکه جانبی سفید است.
 
 
زيست شناسي و زمستانگذراني: اين آفت زمستان را به صورت لاروهاي كامل در زير خاك و يا در لابه لاي مواد پوسيده گياهي نظير تنه و ريشه پوسيده درختان يا توده هاي حاصل از شاخ و برگ مدفون شده زير خاك یا لانه های شفیرگی در عمق تا 20 سانتی متری خاک طی می کند. اگر هوا در پاییز و زمستان گرم شود حشرات بالغ از خاک خارج می شوند. توده هاي كود دامي كه در مزرعه و يا باغ انباشته شده اند، جايگاه مناسبي براي زمستانگذراني آفت است. هر دو گونه یک نسل در سال ایجاد می کنند.
سوسک گلخوار
اين سوسك ها بسته به منطقه در اوايل فصل بهار (فروردين ماه) ظاهر مي شوند و در مراحل غنچه دهي و گلدهي به گياه حمله كرده و با تغذيه از گرده گل ها و سایر قسمتهای گل و گاهی حتی جوانه های گل از گرده افشاني و تشكيل میوه جلوگیری می کنند. در کلزا با تغذیه از گرده و از بین بردن  گلچه ها، تشکیل کپسول های بذر را مختل کرده و باعث كاهش عملكرد دانه مي شوند.
 
گلهاي به رنگ سفيد، زرد و آبي خيلي روشن و توده متراكم شكوفه ها روي يك شاخه و يا گل آذين هاي درشت و متراكم، اين حشرات را بيشتر جلب مي كند. در مناطقي كه به دليل شرايط آب و هوايي و يا عمليات زراعي به جز درختان ميوه، گياه گلدار ديگري در زمان خارج شدن حشرات كامل وجود نداشته باشد، خسارت بيشتري ايجاد مي كنند. در باغات جوان خسارت و فشار آفت بیشتر است. در مزارع کلزا و باقلا آلودگي در حاشيه مزارع بيشتر از داخل مزارع است.
 
مبارزه:
 
1- پخش و مخلوط كردن كودهاي حيواني براي جلوگيري از زمستانگذراني حشرات کامل در آن.
 
2- شخم كف باغ در اواخر پاييزو اگر ممکن بود در اواخر زمستان.
 
3- كاشت گياهان تله براي دور كردن سوسكها از درختان و در واقع براي جلب و كشتن آنها در روي گياهان تله. مي توان از ارقام زود گل ده كلزا و يا حتي از علفهاي هرز مانند تربچه وحشي و يا خردل وحشي در نواريهایی به عرض 2-3 متر در اطراف باغ و يا در داخل باغ به موازات ردیفهای کاشت درختان استفاده کرد. برای کشتن سوسکها روی گیاهان تله می توان از سموم کم خطر برای زنبورهای عسل استفاده کرد. زمان این سمپاشی را در صبحها و غروبها می توان طوری تنظیم کرد که کمترین خطر برای زنبور عسل ایجاد شود.
 
در مزارع کلزای مناطقی که سابقه خسارت آفت وجود دارد می توان ردیفهای کاشت نشده یا شخم زده شده برای نصب تله های آبی رنگ در نظر گرفت هر چند این روش در صورت تراکم بالای آفت تاثیرکمتری دارد.
 
4- تكاندن درخت هنگام صبح و جمع آوري سوسکها و کشتن آنها
 
5- كاربرد تله هاي سطلي آبي رنگ محتوي مخلوط آْب و مایع ظرفشویی.
 
تله ها را می توان از رنگ آمیزی ظروف غذای یکبار مصرف ساده (نه فومهای درب دار) با رنگ آبی براق (آبی نیسانی روشن ) به روش اسپری پاشی رنگ یا غوطه وری ظرفها در مخلوط رنگ آبی تهیه کرد. البته می توان از انواع سطلها ، تشتها و هر ظرفی به رنگ آبی استفاده کرد.  حتی می توان از نایلونهای آبی رنگ داخل جوی های آب یا چاله های دست ساز استفاده کرد در سيستم آبياري قطره اي مي توان اين چاله ها را زير قطره چكانها ايجاد كرده و داخل چاله نايلون آبي رنگ قرار داد. دو نکته در مورد این تله ها باید رعایت شود: 1- تعداد اين تله ها  (و یا مجموع سطح یا اندازه آنها در باغ)خيلي مهم است چون بايد بتوانند قبل از رفتن حشرات روي گلهای درخت آنها را به سوي خود جلب و به دام بيندازند لذا بستگي به نوع گونه باغي، تعداد، سن درختان و تك باغ بودن يا نبودن، بايد تعداد تله ها را افزايش داد.2- تعویض مخلوط داخل تله ها و دور ریختن سوسکهای شکار شده و مرده و یا به اصطلاح شارژ تله ها باید بلافاصله بعد از پر شدن یا تبخیر محتویات آن انجام گیرد.
 
6- كشيدن تورهاي از جنس نايلوني محكم يا فلزي نرم روي درختان: اين روش براي درختان هلو و شليل كه زودتر گل مي دهند و درصد خود گرده افشاني در آنها بسيار بالاست و سايز درخت امكان كشيدن تور روي درخت را مي دهد بسيار موثر است.
 
 كاربرد تلفيقي همه ي روشهاي فوق نتيجه بهتري را خصوصا در باغات بادام و هلو كه زودتر گل مي دهند و در باغات جدا افتاده و تك باغ دارد.
 
کنترل شیمیایی: کنترل شیمیایی این آفات با توجه به خسارت آفت در مرحله گل و همزمانی با فعالیت زنبور عسل و حشرات مفید دیگر بسیار مشکل و پیچیده است. براي كنترل شيميايي، بايد سمومي كه روي زنبورعسل و حشرات گرده افشان اثركشندگی كمتري دارند مانند فوزالون به ميزان 2.5 ليتر در هكتار و يا آندوسولفان (اخیراً از فهرست سموم کشور حذف شده است) به ميزان 3-3.5 ليتر در هكتار استفاده كرد. سمپاشي را هنگام شب و با استفاده از سموم ضربه اي (گروه پیروتروئیدها) انجام داد  و یا از سم تیودان زمانی که سه چهارم گلها پدیدار شده اند.
 
سمپاشي در اوايل گلدهي با توجه به احتمال گل ريزي ناشی از سموم و از طرفي تاثیر بیشتر در كاهش خسارت سوسكها بهتر است.
 
با افزایش خسارت این آفات در سالهای اخیر لازم است تحقیقات بیشتری روی ارجحیتهای میزبانی در مناطق مختلف، رفتار حشره،  روشهای فیزیکی و مکانیکی موثر و سموم مناسب و کنترل بیولوژیک انجام شود.
منبع:irwestplant.blogfa.com/post/8

نوشته شده در 22/01/1394 شنبه ساعت 14:09:32 توسط مهندس احمد یزدانی
ویرایش شده در 22/01/1394 شنبه ساعت 15:33:33 توسط مهندس احمد یزدانی


بازگشت به صفحه مبارزه با آفات


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید