طبقه بندی گیاهان دارویی و معطر2
طبقه بندی گیاهان دارویی و معطر2
  طبقه بندی گیاهان دارویی و معطر
گیاهان دارویی ومعطر را از نقطه نظرهای مختلفی می توان گروه بندی کردکه برخی از مهمترین آنها به شرح زیر می باشد:
1-     طبقه بندی از نظر مکان رویش
به طور کلی گیاهان دارویی ومعطر از لحاظ اقلیمی با هر شرایط آب و هوایی(آفتاب،سایه،خشک و مرطوب) سازگار هستند بویژه در زراعت های مخصوصی به خوبی پرورش می یابند. خاک های حاصل خیز و مرطوب موجب رویش سریع وتولید گیاهان گوشتی وآبدار می شود ترکیبات اسانس و معطر در گیاهانی که رشد کند دارند بیشتر است البته اغلب گیاهان دارویی برای رشد ایده آل به خاک های حاصل خیز با زهکشی خوب نیاز دارند بنابراین از لحاظ تنوع زیستگاه گیاهان دارویی منحصر به عرصه های طبیعی(جنگل و مرتع) نبوده بلکه در اراضی مختلف مانند باغات، حاشیه کشتزارها ودر فضاهای سبز به عنوان گیاهان زینتی و یا علف های هرز قادر به رویش هستند. بیشتر این گیاهان به مکان های پر نور نیاز دارند اما تعداد بسیاری در شرایط سایه و یا در زیر درختان جنگلی به صورت آگروفارستری(Agroforestry)(تلفیق جنگل ومرتع) کشت می شوند.
 
 
 
این گونه ها شامل:
 
Hypericum perforatum                گل راعی(هزار چشم)
 
Viola odorata                             گل بنفشه
 
Mentha spp                                نعنا
 
گیاهان دارویی جنگل ها ومراتع کشور با وجود گستردگی سطح وتنوع گونه ای شاید به علت کنبود نور(سایه) از نظر تولید در واحد سطح بازدهی کمتری داشته باشند . از جمله گیاهان دارویی موجود در این رویشگاه ها می توان گونه های: شیرین بیان، باریجه ،اسپند، گل پر ، سنب الطیب، پر سیاوش،انواع آویشن،رازک را نام برد.
 
دسته ای دیگر از گیاهان دارویی با مکان های خشک سازگار یافته اند ودارای ارزش دارویی وصنعتی قابل توجه هستند مانند: شیرین بیان،انواع بارهنگ،آویشن،گل راعی،گل گاوزبان،خار شتر،اسپند، تاتوره(Daturea stramarium) ، پنیرک(Malva silvesteris) ،خار خسک ، مرزه(Satureja hortensis) ، مریم گلی(Salvia spp) ،                  افسنطین(Artemisia absinthium) و گلرنگ.
 
گیاهان دارویی که در جنگل های انبوه با آب و هوای گرم ومرطوب و یا نواحی کوهستانی نیمه مرطوب و جلگه ای معتدل مدیترانه ای سازگار هستند مانند:
 
Verbena officinalis                    شاه پسند طبی
 
Melilotus officinalis                   شبدر زرد
 
Viola tricolor                             بنفشه سه رنگ
 
Viola odorata                            بنفشه معطر
 
Hypericum perforatum              گل راعی
 
Agrimonia eupatoria                 غافث جنگلی
 
و گونه هایی که در مناطق باسطح آب تحت الارض بالا شامل انواع نعنا (Mentha spp) و پونه(Nepeta spp).
 
2-     طبقه بندی گیاهان دارویی از لحاظ عادت رشدی
 
گیاهان دارویی به شکل های مختلفی می رویند، برخی علفی،بوته ای، درختچه ای، وبرخی دیگر به صورت گیاهان پوششی یا پرچین هستند. غالب گیاهان یک یا دو ساله وبرخی چند ساله علفی یا بوته ای هستند .
 
      الف) تقسیم بندی گیاهان دارویی به صورت کلاسیک
 
الف) گراس ها(کلیه گیاهان خانواده گندمیان را گراس ها گویند) :مثل مرغ(Cynodon dactylon) وبید گیاه(Agropyrum repens)
 
 ب) شبه گراس ها(نسبت به گراس ها کمی برگ باریک تر هستند):مانند گونه های گیاهی خانواده جگن یا اویارسلام (Cyperaceae)وسازیل یا سازو(Juncaceae) را شامل می شود.مثل:
 
Cyperus rotundus                 اویارسلام    
 
ج) فورب ها (گیاهان علفی برگ پهن را فورب گویند):  مثل : پنیرک وگل گاوزبان.
 
د)بوته ای ها(Shrub)( اصولاً گیاهان چند ساله وخشبی را گویند): مثل : درمنه و روزماری
 
ب) تقسیم بندی گیاهان دارویی براساس سن
 
1- گیاهان یک ساله : این گیاهان در بهار شروع به رویش نموده ودر پاییز از بین می روند. مانند:
 
Sisymbrum irio             خاکشیر تلخ
 
2- گیاهان دوساله : اصولاً این گونه ها سال تول را به صورت رشد رویشی وسال دوم را به صورت رشد زایشی سپری می کنند.مثل :هویج وچغندر وجعفری .
 
3-  گونه های سه ساله: سال اول ، دوم وسوم همراه با رشد رویشی وزایشی سپری می کنند مانند: سنبل الطیب.
 
v  (این گونه را سال اول نشاء می کنند وسال دوم برداشت می کنند اما این گیاه سال سومی هم دارد ولی اسانسی که از ریزم این گیاه می گیرند در سال دوم به بیشترین حد خود می رسد ودر سال سوم ماده موثره به شدت کاهش می یابد لذا کلیه شرکت های وابسته فقط از سنبل الطیب دو ساله استفاده می کنند.)
 
4-  گونه های چند ساله:گونه هایی با بیش از دو یا سه سال را شامل می شود.
 
3- تقسیم بندی گیاهان دارویی مرتعی بر اساس جوانه های مولد
 
این طبقه بندی که مخصوص مناطقی با شرایط نامساعد محیطی مثل سرما وخشکی است توسط آقای رانکایر وضع گردید و بر اساس فرم رویشی یا بیولوژیکی گیاهان می باشد و براساس این طبقه بندی بر حسب این که جوانه مولد گیاه در کجای گیاه واقع شده باشد گیاهان را به صورت زیر تقسیم نموده اند:
 
1- گیاهان فانروفیت : در این گیاهان جوانه مولد بالا تراز cm25 سطح خاک قرار دارد. تمامی گونه های درختی ودرختچه ای در این گروه قرار دارند.
 
2-  گیاهان کامفیت:در این گیاهان جوانه مولد پایین تر از cm25 سطح خاک قرار می گیرند مانند درمنه.
 
3-  همی کریپتوفیت ها:در این گیاهان جوانه های مولد تقریباًدر سطح خاک قرار دارند ودر فصول نامسائد وسرما به صورت نیمه مخفی به سر می برند. مانندگیاه دارویی قاصدک (Taraxacum sp).
 
4- کریپتوفیت ها: که خود به دو گروه ژئوفیت (خاک دوست)و هیدرو فیت (آب دوست)تقسیم می شوند.در ژئوفیت ها جوانه ی مولد در عمق خاک قرار دارد مانند کلیه گونه های پیازی و سیبزمینی. و در هیدرو فیت ها جوانه ی مولد در داخل آب یا خاک اشباع از آب قرار دارد. مانند علف چشمه(Nastartium officinale) ونیلوفرآبی.
 
5- تروفیت ها: گیاهانی هستند که جوانه مولد آنها در داخل بذر یا دانه قرار دارند. مانند : کلیه ی گونه های یک ساله.
 
6-  اپی فیت ها: گیاهانی که نیمه انگل بوده وبه تنه درختان می چسبند ودر خاک ریشه ندارند. مثل دارواش.
برچسب:  طبقه بندی گیاهان دارویی و معطر, گل بنفشه,نعنا,   گل راعی(هزار چشم),شاه پسند طبی, شبدر زرد,بنفشه سه رنگ, غافث جنگلی,       اویارسلام ,روش عصاره گیری ,گیاهان فانروفیت ,خواص گیاهان دارویی, خاکشیر تلخ,

نوشته شده در سه شنبه سوم دی 1392 ساعت 21:33:00 توسط مهرنوش رضایی


بازگشت به صفحه گیاهان دارویی


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
روش فعالیت در انجمن کشاورزی
 

 

 

فن پیج انجمن متخصصان کشاورزی بساک