قارچ ها و بیماری های قارچی در گیاهان
قارچ ها و بیماری های قارچی در گیاهان

قارچ ها متنوع اند (هم از لحاظ زیستگاه و هم از لحاظ ساختار): مخمر، کپک، قارچ های کلاهک دار، سفیدک ها، زنگ ها

بیشتر قارچ ها ساپروفیت هستند و روی مواد آلی مرده زندگی می کنند و تعداد محدودی از قارچ ها عامل بیماری زا روی انسان و حیوانات هستند. تعداد زیادی از قارچ ها انگل گیاهی هستند.

علم مطالعه و شناسایی قارچ ها Mycology نام دارد.

برخی قارچ ها ماکروسکوپی هستند و تعداد محدودتری دارند مثلاً زنگ ها

قارچ ها موجوداتی یوکاریوت و فاقل کلروفیل هستند و تغذیه خوبی داشته و به صورت جنسی و غیر جنسی تقسیم می شوند.

یوکاریوت: مواد ژنتیکی به وسیله غشا هسته محصور شده و ...

بیشتر قارچ ها دارای اندام رویشی به نام ریسه یا هیف هستند که ساختاری کشیده و سیلندری و توخالی داشته و به صورت انتهایی رشد می کند.

هیف ها با انشعاباتی توسعه می یابند و باعث ایجاد شبکه های پیچیده می شود که میسلیوم نام دارد ساخته می شود. شبکه هایی که از رشد هیف

هیف ها ممکن است دارای دیواره عرضی یا فاقد دیواره عرضی باشند. هر سلول را از سلول های کناری جدا می کند.

دیواره عرضی یک دیواره کامل نیست بلکه دارای منفذی در وسط است و بسیاری از اندامک ها می توانند بین سلول ها حرکت کنند.

در برخی از قارچ ها مثل مخمر ها اندام های رویشی به صورت تک سلولی است.

جنس اصلی دیواره سلولی در قارچ های واقعی از کیتین و گلوکان است. در شبه قارچ های Oomycota از جنس گلوکان و سلولز می باشد.

قارچ ها کلروفیل ندارند و مواد آلی را به صورت آماده جذب می کنند (هتروتروف) بسیاری از قارچ ها ساپروفیت هستند و از قند های ساده و اسیدهای آلی استفاده می کنند. برخی از قارچ ها همزیستند مثل مایکروزیرا

قارچ های انگل گیاهی ممکن است به صورت بین سلولی یا درون سلولی رشد کنند.

بعضی انگل های اجباری برای جذب مواد غذایی تشکیل اندامی به نام هوستوریوم می دهند.

تکثیر غیر جنسی:

1-    قطعه قطعه شدن هیف: بخش هایی از هیف از قسمت های دیگر جدا می شوند و هر یک از این قطعات می تواند مجدداً جوانه زنی کرده و یک هیف یا میسلیوم جدید ایجاد کند به اسپورهایی که به این طریق ایجاد می شود آرتروسپور می گویند.

2-    تقسیم مستقیم: در برخی از مخمر ها. تقسیم میتوزی که هر سلول تبدیل به دو سلول می شود.

3-    جوانه زنی: روی یک سلول، جوانه کوچک ایجاد شده و هسته سلول اول تقسیم می شود و به سلول جوانه زده جدید منتقل می شود.

4-    کلامیدوسپور: تشکیل اسپورهایی به نام کلامیدوسپور که در ناحیه اصلی دیواره ضخیم می شود یک اسپور ضخیم و مقاوم تشکیل می شود که می تواند جوانه بزند و هیف جدید ایجاد کند.

5-    تشکیل اسکلروت: اسکلروت یک اندام ضخیم و مقاوم است که در برخی از قارچ ها ایجاد شده و در نتیجه تجمع و فشردگی هیف ها به وجود می آید و می توانند جوانه بزنند.

6-    تشکیل کنیدیوسپور و اسپورانژیوسپور: بسیار متداول. کنیدیوم یا کنیدیوسپور نوعی اسپور غیر جنسی است که روی پایه ؟؟؟ کنیدیوفور تشکیل می شود. شکل و رنگ کنیدیوسپور ها بسیار متنوع است و ممکن است تک سلولی یا چند سلولی باشند و هر کدام از این ها می توانند در شرایط مساعد جوانه زده و قارچ جدیدی به وجود آورند و هر کدام از این ها از طریق باد و .. قابل انتقال هستند. کنیدیوفورها ممکن است به صورت منفرد یا به صورت مجتمع و درون اندام های خاص تشکیل شوند.

اندام های خاص که کنیدیوفورها می توانند درون آن ها تشکیل شوند:

1.      پیکنید Picnidiur: اندامی کوزه ای یا کروی و دارای یک روزنه که کنیدی ها از این روزنه خارج می شوند. به اسپورها یا کنیدی های تشکیل شده درون پیکنید، پیکنیدیوسپور می گویند. پیکنیدها درون بافت گیاه تشکیل می شوند.

2.      اسپوردوکیوم: بافت بالشتکی شکل از بافت قارچ که کنیدیوفورها روی این اندام تشکیل می شوند.

3.      آسروول: یک محفظه بشقابی شکل است که معمولاً زیر اپیدرم ایجاد می شود و اپیدرم را شکاف می دهد و از سطح گیاه خارج می شود و کونیدی ها و .. روی این ساختار تشکیل می شوند.

4.      اسپرانژیوسپور: نوعی اسپور غیر جنسی در شبه قارچ ها و قارچ های پست است که درون محفظه ای به نام اسپورانژیوم تشکیل می شود. اسپورانژیوم یک محفظه بسته و کیسه مانند است که محتویات پروتوپلاستی آن تبدیل به یک یا چندین اسپور می شوند. به پایه ای که روی آن اسپورانژیوم تشکیل می شود اسپورانژیوفور می گویند.

اسپورانژیوفورها ممکن است متحرک یا غیر متحرک باشند. به اسپورانژیوسپورهای متحرک زئوسپور گفته می شود و ساختارهایی به نام تاژک دارند. گاهی اوقات اسپورانژیوم خودش جوانه می زند و نقش کنیدی دارد.

تولید مثل جنسی:

سلول های جنسی یا گامت ها در آن ها نقش دارند و درون اندام های تولید مثلی یا گامتانژیوم تولید می شود.

گامتانژیوم نر: آنتریدیوم

گامتانژیوم ماده: اُاُگونیوم

مراحل تکثیر جنسی:

1-    پلاسموگامی: مخلوط شدن پروتوپلاست سلول های جنسی (n+n)

2-    کاریوگامی: ترکیب هسته های نر و ماده (2n) و تشکیل زیگوت

3-    میوز: تقسیم میوز در زیگوت (n)

قارچ ها بیشتر زندگی خود را به صورت هاپلوئید هستند.

قارچ های بازیدیومیست بیشتر زندگی خود را به صورت دی کاریوت (n+n) هستند.


نوشته شده در 16/02/1393 سه شنبه ساعت 22:07:58 توسط مهندس احمد یزدانی


بازگشت به صفحه بیماری های گیاهی


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید