مديريت بستر در جوجه‌هاي گوشتي
مديريت بستر در جوجه‌هاي گوشتي
مديريت بستر در جوجه‌هاي گوشتي 
پرورش دهندگان جوجه‌هاي گوشتي همواره با دقت فراوان كيفيت جوجه، دان و آب مصرفي خود را     تحت كنترل دارند ، اما به ندرت كيفيت بستر را مد نظر قرار مي‌دهند ، به دليل تماس مرتب پرنده با  بستر  چنين برخوردي اثرات سوء‌فراوان به دنبال خواهد   داشت . به ياد داشته باشيد كيفيت بستر       بر روي عملكرد گله‌هاي گوشتي و بالطبع منافع پرورش‌دهندگان طيور اثر مستقيم دارد .
بستر مجموعه‌اي از كفپوش اوليه (پوشال، رول مقوايي،...) ، مدفوع ، پر و ضايعات آب و دان مصرفي مي‌باشد . چنين تركيبي مي‌تواند محيطي ايده‌آل براي رشد و تكثير انواع عوامل بيماري‌زا ازجمله قارچها ، باكتريها و ويروس‌ها باشد . به ياد داشته باشيد بدون بستر مناسب هرگز هواي مناسب در سالن نخواهيم داشت . كفپوش اوليه
كفپوش‌هاي اوليه نقش‌هاي متعددي را ايفا مي‌كنند :
با جذب آب ناشي از ريزش آبخور‌ي‌ها و آبهاي دفعي جوجه‌ها بستر را خشك نگه مي‌دارند . از طريق اختلاط با مدفوع از تماس مستقيم جوجه با مدفوع جلوگيري مي‌كند .از تماس مستقيم جوجه با كف سالن جلوگيري كرده و از اين طريق جوجه را از سرماي كف  سالن محافظت مي‌نمايد كفپوش اوليه مناسب بايد سبك و ارزان بوده و داراي اثرات مسموميت‌زا بر روي جوجه نباشد ، بعلاوه    اين مواد بايد جاذب‌الرطوبه قوي بوده و در عين حال طي جذب رطوبت بصورت كلوخه در نيايند و نيز در پايان دوره پرورش قابليت فروش به عنوان كود را نيز دارا باشند .
مواد زيادي به عنوان بستر اوليه مورد استفاده قرار مي‌گيرند . كيفيت و كميت بستر بسته به ناحيه جغرافيايي و آب و هواي منطقه متفاوت است . در پایین بعضي از مواد مصرفي مورد بررسي قرار گرفته‌اند .
-  مزايا و معايب مواد مورد استفاده به عنوان بستر اوليه طيور پوشال چوب : بستر متداول و مناسبي است اما قيمت آن رو به افزايش است . پوشال درشت چوب : عمدتاً داراي رطوبت بالا است و مستعد رشد قارچ مي‌باشد در صورت ازدياد رطوبت بستر ميزان زخم‌هاي سينه افزايش مي‌يابد . 
سبوس برنج: در صورتي كه در دسترس بوده و قيمت آن مناسب باشد بستر خوبي است .جوجه‌هاي جوان ممكن است به خوردن آن بپردازندكه اين مشكل    با رشد جوجه‌ها قطع مي‌شود.
ماسه : در هواي سرد ، گرم كردن آن از پوشال مشكل‌تر است،قبل ازجوجه‌ريزي  از گرم شدن و دفع كامل رطوبت آن مطمئن شويد .
رول مقوايي: در طي مراحل تحقيق و اجرا مناسب بودن آن به به اثبات رسيده است . از نظر بهداشتي ارجحيت دارد با اين حال در صورت تشكيل لايه لزج از مدفوع روي آن با افزودن كمي پوشال به آن اين مشكل نيز مرتفع مي‌شود.
جوجه‌هاي گوشتي در شرايط نامناسب محيطي هرگز به پتانسيل ژنتيكي خود نخواهد رسيد و شرايط محيطي داخل سالن رابطه زيادي با كيفيت بستر دارد .بستر محيط مناسبي براي رشد عوامل بيماري‌زا است . دو عامل اصلي نامناسب شدن بستر عبارتند از كود افزوده شده به آن در طول دوره پرورش و رطوبت . افزايش كود در دوره پرورش گريزناپذير است اما رطوبت بستر را مي‌توان با راهكارهاي مديريتي كنترل كرد .
ازدياد رطوبت بستر موجب ايجاد زخم‌سينه ، سوختگي پوست ،‌ تورم‌هاي موضعي ، ‌آبسه ، افت توليد   و كاهش كيفيت لاشه مي‌شود . هر قدر رطوبت بستر بالاتر باشد احتمال رشد عوامل بيماري‌زا در آن بيشتر مي‌شود ، بعلاوه بستر مرطوب مهمترين عامل در توليد گاز آمونياك يعني يكي از مضرترين عوامل در راندمان گله مي‌باشد . كنترل رطوبت بستر قدم اول در كاهش گاز آمونياك است . متأسفانه بسياري   از توليدكنندگان از نقش مضر گاز آمونياك به سادگي مي‌گذرند . گاز آمونياك با غلظت ppm 15 توسط بيني انسان احساس مي‌شود ،‌ غلظت 50 تا ppm 100 براي مدت طولاني موجب ترشح چشم ،   تحريك مخاط دستگاه تنفسي و نهايتاً كوري در جوجه‌ها مي‌شود به طور كلي غلظت بالاي  ppm25 آمونياك براي كاهش رشد و مستعد كردن جوجه‌ها براي بيماري‌هاي تنفسي كافي است . در اين   شرايط وقوع تورم كيسه‌هاي هوايي ،‌ عفونت ويروسي و عفونت‌هاي ثانويه به شدت افزايش مي‌يابد .
بستري كه به شدت خشك و خاك‌آلود باشد نيز مي‌تواند در جوجه‌هاي جوان موجب دهيدراتاسيون، بيماري‌هاي تنفسي و افزايش ضايعات شود . رطوبت مناسب بستر 20 تا 25% است .
اگر مقداري از بستر را در دست بفشاريم و بستر بصورت گلوله‌اي چسبنده درآيد ، رطوبت آن بالاست ، اگر چسبندگي آن كم باشد و با يك ضربه آرام به آساني از هم جدا شود رطوبت تقريباً مناسب است      و اگر اصلاً چسبندگي نداشته باشد بستر خشك است .
با گذشت زمان بستر با عوامل بيماري‌زا انباشته مي‌شود و رطوبت ، دما و ph بالا شرايط را براي رشد  اين عوامل مساعد مي‌كند .
آنفلوانزا، برونشيت، گامبورو ، رئوويروس، بوتوليسم ، و درماتيت قا نقاريايي به سرعت بستر را آلوده مي‌كنند و در آن گسترش مي‌يابند .
انواع انگل‌ها و كرم‌ها و كوكسيدياها نيز در بستر محيط مناسبي براي رشد و تكثير مي‌يابند . بنابراين بستر در پايان دوره پرورش بايد با نهايت دقت جمع‌آوري و بطور كامل از محيط مرغداري به خارج منتقل شود تا از اين طريق يكي از مسيرهاي مهم انتقال بيماري‌ها مسدود گردد .
راهكارهاي مديريتي براي ارتقاء كيفيت بستر
عوامل زيادي بر رطوبت بستر مؤثرند . براي مثال اگر بستر قبل از توزيع درسالن رطوبت بالايي داشته باشد علاوه بر خطر انتقال قارچ‌ها ، كنترل رطوبت بستر نيز در طي دوره پرورش عملاً غير ممكن خواهد شد . تغذيه نيز بر كيفيت بستر مؤثر است . به عنوان مثال وقتي نمك جيره زياد باشد موجب مصرف  بالاي آب توسط طيور شده و مدفوع آبكي و متعاقب آن بستر خيس مي‌شود . بعضي از داروها نيز به  دليل افزايش مصرف آب از همين طريق رطوبت بستر را افزايش مي‌‌دهند . جوجه‌ريزي بيش از ظرفيت سالن و پرورش متراكم نيز مطمئناً باعث افت كيفيت بستر مي‌شود .
عوامل محيطي مانند اقليم مرطوب ، هواي خيلي سرد و متراكم نيز در صورتي كه تهويه سالن كافي نباشد رطوبت بستر را بالا مي‌برند . خطوط توزيع آب ، آبخوري‌ها و سيستم پدهاي خنك كننده نيز در صورت مديريت نادرست موجب افزايش رطوبت بستر مي‌شوند .
نكات اصلي
* كارآيي سيستم تهويه بايد در حدي باشد كه گاز آمونياك و رطوبت مازاد از سالن خارج و كيفيت     بستر كنترل شود . 24 تا 48 ساعت قبل از ورود جوجه تهويه بايد آغاز به كار كند ، به ياد داشته       باشيد سالن هرگز از تهويه بي‌نياز نيست .
* در صورتي كه به هر دليل در طي 2 تا 3 هفته اول پرروش گاز آمونياك از حد طبيعي بالاتر باشد از افزايش تهويه جهت خروج آن نبايد ترسيد .
* با استفاده از فن‌هاي نصب شده در سالن هواي داخل را به جريان بياندازيد . جهت اين فن‌ها بايد       از سقف به كف و از طرف ديوار به سمت وسط سالن باشد .
* با تنظيم سطح ورودي هوا و قدرت مكش هواكش‌ها سرعت مناسب جريان هوا به ميزان 2 تا 5/0     متر بر ثانيه در سالن برقرار باشد .
* هواي گرم رطوبت بيشتري را در خود جذب مي‌كند و تركيب مناسب تهويه و گرمايش رطوبت را از  سالن خارج مي‌نمايد .
* سيستم توزيع آب را كنترل كنيد ، هرگونه نشت آب از لوله‌ها و يا ريزش آب از آبخوري‌ها  به دليل نامناسب بودن فشار آب يا ارتفاع آبخوري‌ها به سرعت كنترل و اصلاح شود .
* در نقاطي كه آب به هر دليل نشت كرده است بستر خيس به سرعت خارج و با بستر تازه و خشك جايگزين شود .
* كف و ديوارهاي سالن را از نظر نفوذ رطوبت كنترل و در صورت نياز اصلاحات لازم را به سرعت انجام دهيد .
استفاده دوباره از بستر دوره قبلاستفاده مجدد از بستر يك دوره براي جوجه‌ريزي بعدي حتي اگر گله قبلي درگير بيماري نيز نشده  باشد ، به هيچ عنوان توصيه نمي‌شود با اين حال در شرايط خاص ممكن است ناگزير به اجراي اين  امر باشيد . در اين شرايط راهكارهاي زير را به خاطر بسپاريد .
1- استفاده از مواد اسيدي مانند اسيدسولفوريك : با توجه به اين كه اكثريت قريب به اتفاق عوامل بيماري‌زا براي رشد و تكثير به محيط قليايي نياز دارند با پاشيدن اسيدسولفوريك بر روي بستر و     كاهش ph آن به حدود 5/5 بسياري از اين عوامل از بين مي‌روند .
2- استفاده از مواد جاذب رطوبت مانند خاك‌رس كه بو ، رطوبت و آمونياك بستر را جذب مي‌كند .
3- استفاده از محصولات سنتتيك كه مستقيماً بر روي باكتري‌ها مؤثر است .
4- افزودن بستر تازه به ميزان 3 تا 4 برابر حد نرمال بر روي بستر قبل . به ياد داشته باشيد روش‌هاي فوق هرگز بطور كلي مؤثر نبوده و استفاده مجدد از بستر مي‌تواند    موجب بروز حالات مزمن بيماري و كاهش شديد راندمان گله باشد .
 منبع :   واحد علمي  گروه  توليدي بهپرور
 
 
 
 
 

نوشته شده در 05/10/1392 پنجشنبه ساعت 11:15:48 توسط مهندس احمد یزدانی


بازگشت به صفحه طیور


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
روش فعالیت در انجمن کشاورزی


مشاوره خصوصی

بهشت

طراحی سازه های کشاورزی بر مبنای مکانیزم شاز که در کره ماه برای اولین بار انجام پذیرفته می تواند پرشی بسوی کشاورزی و تولید خاک مرغوب از بهشت برین باشد.

 


شرکت بساک