نقش ويتامين ها در رشد و سلامت طيور
نقش ويتامين ها در رشد و سلامت طيور
بر خلاف ساير عناصر غذايي شباهت كمتري در ساختمان شيميايي ويتامين ها وجود دارد . تقسيم بندي آنها بر اساس خصوصيات خاصي صورت مي گيرد . تركيباتي هستند آلي ، توسط بدن ساخته نمي شود و به ميزان بسيار جزئي مورد نيازند . ويتامين ها از اعضاي اصلي ساختمان بدن نيستند و بيشتر به صورت كوآنزيم و يا تنظيم كننده سوخت و ساز در بدن بكار 
مي روند . از شانزده ويتامين ضروري در تغذيه طيور ويتامينهاي A ، E ، K و D در چربي محلولند و ويتامين هاي ريبوفلاوين، تيامين، اسيد فوليك، بيوتين، اسيد پانتوتنيك، پيريدوكسين، ويتامين B12 ، اينوزيتول ، اسيدپارا آمينوبنزوئيك و كولين در آب حل مي شوند . طيور به ويتامين C در جيره نيازي ندارند زيرا اين ويتامين در بدن آنها ساخته مي شود . 
ويتامين ها براي رشد و توليد مثل طيور ضروري هستند . تخم مرغ حاوي تمامي ويتامين ها است و آنها را در اختيار جنين قرار مي دهد . بهترين منبع ويتامين ها براي انسان تخم مرغ است .
 
ويتامين A : 
طيور به ويتامين A و يا يكي از پيش ويتامين هاي A نياز دارند ، ويتامين A در ساختمان اجزاي مهم بافت هاي پوششي دخالت دارد . يكي از رنگ هاي موجود در چشم داراي ويتامين A است . ويتامين A از شب كوري جلوگيري مي كند . علائم كمبود آن در طيور بهم خوردن تعادل ماهيچه ، تجمع اسيداوريك در ميزناي و كليه ها و كاهش رشد است. كمبود ويتامين A در مرغان تخمگذار سبب كاهش تخمگذاري و جوجه دهي مي شود.
اين ويتامين در روغن كبد ماهي به وفور يافت مي شود ولي منبع اصلي آن گياهان هستند . همانند ساير حيوانات طيور قادرند كه كاروتن موجود در مواد سبز يونجه و علوفه هاي تازه را به ويتامين تبديل كنند . طيور رنگريزه موجود در ذرت 
(كرپيتو گزانتين) را مورد استفاده قرار مي دهند ولي راندمان تبديل پيش ويتامين به ويتامين A در جوجه هاي جوان كم است . امروزه ويتامين A به طوره مصنوعي ساخته مي شود ولي اين ويتامين و پيش ويتامين هاي آن از پايداري كمتري برخوردارند و به آساني اكسيد شده و به فرم غير فعال در مي آيد . براي جلوگيري از اكسيد شدن آنها ، ويتامين همراه با مواد پايدار كننده مصرف مي گردد و يا به جيره آنتي اكسيد افزوده مي شود . معيار اندازه گيري ويتامين A واحد بين المللي است . هر واحد برابر است با فعاليت 6/0 ميكروگرم بتا كاروتن و يا فعاليت 345/0 ميكروگرم ويتامين A خالص .
در مواقعي كه گله مرغ با بيماري كوكسيدوز، يا اسهال خوني مواجه است بايستي ميزان ويتامين A در جيره افزايش يابد، زيرا در حالت بيماري اولاً به علت ضايعات سلولهاي روده سرعت تبديل كاروتن A كاهش مي يابد و ثانيا عامل بيماري كوكسيدوز سبب تجزيه ويتامين A مي گردد .
 
ويتامين : D
 ويتامين D براي جذب و ذخيره كلسيم در بدن لازم است . كمبود اين ويتامين سبب بروز بيماري را راشيتيسم مشابه با نوعي كه از كمبود كلسيم و فسفر بوجود مي آيد مي گردد . در استخوانهاي در حال رشد كلسيم به خوبي رسوب نمي كند ، رشد كم مي شود و راه رفتن مختل مي گردد.
كمبود ويتامين D در مرغان تخمگذار سبب كاهش در تخمگذاري و نازك شدن پوسته تخم مرغ مي گردد . جنين حاصله از اينگونه تخم مرغها كامل نيست زيرا نمي تواند كلسيم مورد نياز خود را بدست آورد . 
اگر جيره طيور فاقد ويتامين D باشد ، ويتامين D كه در اثر تابش آفتاب در بدن ساخته مي شود قادر به رفع كمبود اين ويتامين نخواهد بود . پيش ويتامين D يعني 7- دي هيدروكلسترول در اثر اشعه آفتاب به ويتامين D تبديل مي شود و اين ويتامين از زير پوست و يا به وسيله منقار مرغ از غده پرين جذب مي گردد . واحد ويتامين D ، واحد بين المللي جوجه است كه برابر است با فعاليت 5/0 ميلي گرم كالسيفرول .
ويتامين D به فرمهاي مختلف يعني D2 و D3 وجود دارد . D2  در اثر تابش خورشيد از ارگوسترول موجود در گياهان بوجود مي آيد در صورتي كه D3 در اثر تابش خورشيد بر 7 - دي هيدروكلسترول در بدن حيوانات بوجود مي آيد. 
در طيور اثر ويتامين D3 در جلوگيري از راشيتيسم 30 برابر اثر ويتامين D2 است . 
امروزه به جيره مرغ منابع ويتامين D مثل روغن كبد ماهي ، و يا روغن هايي كه داراي اين ويتامين هستند اضافه مي شود . اگر چه تابش خورشيد مقداري از نياز ويتامين D را تامين مي كند ولي امروزه به دليل استفاده از روشهاي نگهداري بخصوصي، مرغها كمتر در معرض تابش مستقيم آفتاب هستند .
 
ويتامين E (توكوفرول) : 
كمبود ويتامين E به صور مختلف در مرغ ظاهر مي شود زيرا عوامل ديگري در نياز مرغ به ويتامين E تاثير مي گذارند .
در جوجه هاي در حال رشد كمبود ويتامين E باعث:
 1-خونريزي مغزي
 2-تراوش آب در زير پوست
 3- ديستروفي ماهيچه اي مي گردد . تورم مغزي بيشتر در شرايطي بوجود مي آيد كه جيره حاوي چربي هاي غير اشباع است.
علاوه بر ويتامين E بعضي از آنتي اكسيدانها در جلوگيري از تورم مغزي موثرند . تراوش آب در زير پوست با مصرف سلنيم 
بر طرف مي گردد ، ولي تحليل ماهيچه يك بيماري پيچيده است كه تحت تاثير ويتامين E ، متيونين و سيستين قرار دارد . 
كاهش باروري و جوجه در آوري بيشتر در مواقع كمبود ويتامين E مشاهده مي شود . در جيره طيور از منابع ويتامين E و يا ساير آنتي اكسيدان ها استفاده مي شود . ويتامين E از روغن هاي گياهي بدست مي آيد . بهترين منبع ويتامين E غلات و پودر يونجه است . 
پايداري ويتامين E از ساير ويتامين هاي محلول در چربي بيشتر است ولي اين ويتامين در غذاهاي فاسد شده ، به سرعت از بين مي رود . واحد آن واحد بين المللي است و برابر است با يك ميلي گرم آلفا توكوفرول .
 
ويتامين K :
 ويتامين K در ايجاد نوعي پروتئين كه در اعمال مربوط به انعقاد خون دخالت دارد موثر است . كمبود اين ويتامين باعث 
مي گردد كه خون منعقد نشود و در بعضي مواقع مرغ در اثر خونريزي تلف مي گردد . طيور بالغ در اين مورد با خطرات كمتري روبرو هستند . ولي جوجه هايي كه جيره مادر آنها از لحاظ ويتامين K فقير است به خونريزي حساس مي باشند و زمان انعقاد خون آنها افزايش مي يابد . 
اگر چه ويتامين K در يونجه ، پودر گوشت و پودر ماهي وجود دارد ولي در شرايط پرورش مرغ در مزارع علائم كمبود آن مشاهده مي شود . به جيره هاي جوجه هاي در حال رشد و مرغان مادر مكمل هاي ويتامين K افزوده مي شود . 
در مواقعي كه جوجه ها به كوكسيدوز آلوده هستند ، ضروري است . كه ميزان ويتامين K جيره افزايش يابد ، زيرا اولاً به انعقاد خون در سلولهاي روده كمك مي كند و مانع از خونريزي بيشتر مي گردد و ثانياً داروهائي كه جهت درمان كوسيدوز بكار 
مي روند (سولفا كوينواكسالين) با ويتامين K رقابت مي كنند و مانع جذب آن مي گردند .
 
ريبوفلاوين :
 اين ويتامين در آب حل مي شود و يكي از ويتامين هايي است كه در جيره هاي معمولي كمبود آن بيشتر مشهود است ، به همين دليل جيره هاي معمولي بايستي با مكمل هاي ريبوفلاوين تكميل شوند . جوجه هايي كه با كمبود اين ويتامين مواجه هستند رشد كمتري دارند و به يك نوع شلي به نام فلجي خميدگي ناخن ها مبتلا مي شوند . كمبود اين ويتامين در جيره مرغان مادر سبب كاهش جوجه دهي  مي شود . 
ريبو فلاوين در كارخانجاتي كه آنتي بيوتيك و ساير تركيبات داروئي را مي سازند تهيه مي گردد . بهترين منابع ريبو فلاوين شير و فرآورده هاي آن ، سبزيجات و فرآورده هاي تخميري هستند.
 
تيامين : 
تيامين يا ويتامين ب 1 ، براي رشد و فعاليت طبيعي اعصاب ضروري است ، كمبود آن باعث اختلال در كار سيستم عصبي و فلجي مي گردد . 
احتياجات جوجه هاي جوان بيشتر از مرغان بالغ است ولي به علت اينكه قسمت اعظمي از جيره آنها از تشكيل مي دهند با كمبود آن مواجه نمي شوند . بيشتر گياهان و بافت هاي حيواني منابع غني از تيامين هستند . اين ويتامين در شير ، غلات ، تخم مرغ ، و سبزيجات بوفور  يافت مي شود.
 
اسيد نيكوتنيك:
 اين ويتامين براي رشد ضروري است . در جيره هايي كه قسمت اعظم آن را ذرت تشكيل مي دهد كمبود اين ويتامين بيشتر مشهود ست . زيرا اولاً ذرت داراي مقدار ناچيزي نياسين است و ثانياً مقدار تريپتوفان آن نيز كم است ، لذا امكان تبديل اين اسيد آمينه به نياسين ضعيف است . كمبود اين ويتامين سبب كاهش رشد و بروز پروسيس مي شود . التهاب زبان و دهان ، كاهش اشتها ، كاهش رشد پرها و بهم خوردن تعادل بدن از ديگر علائم كمبود اين ويتامين است . نوع مصنوعي آن به جيره جوجه هاي در حال رشد و مرغان مادر افزوده مي شود . بهترين منبع آن كبد ، مخمر ، سبوس گندم و فرآورده هاي تخميري است .
 
اسيد پانتو تنيك: 
كمبود اين ويتامين باعث كاهش رشد و تغيير وضع ظاهري پرها مي گردد . همچنين ضايعاتي پوسته دار در اطراف دهان و چشم و معقد ظاهر مي شود . در شرايط بيماري جوجه ها روي پاها مي نشينند . كمبود اين ويتامين در جيره مرغان مادر جوجه دهي را كاهش مي دهد و تلفات اوليه جوجه ها افزايش مي يابد . پانتوتنات كلسيم به عنوان مكمل اين ويتامين به جيره اضافه مي شود . منابع اسيد پانتوتنيك عبارتند از مخمر ، يونجه، فرآورده هاي تخميري و فرآورده هاي شيري .
 
ويتامين B6 : 
نام پيريدوكسين براي سه گروه مختلف از اين ويتامين يعني پيريدوكسول ، پيريدوكسال و پيريدوكسا آمين كه همگي داراي اعمال متابوليكي مشابهي در بدن هستند بكار مي رود . كمبود شديد اين ويتامين باعث عدم تعادل در راه رفتن ، حركت در هر جهت بدون اراده ، تشنج و مرگ مي گردد. در طيور بالغ كاهش اشتها ، كم شدن سريع وزن و مرگ ديده مي شود . كمبود جزيي اين ويتامين باعث كاهش تخمگذاري و جوجه دهي مي گردد . اين ويتامين در غلات ، گندم و فرآورده هاي آنها ، فرآورده هاي شيري ، گوشت ، ماهي ، يونجه و بيشتر مواد غذايي وجود دارد لذا كمبود آن در شرايط عادي و جيره هاي معمولي كمتر مشهود است .
 
بيوتين : 
عوارض ناشي از كمبود بيوتين در جوجه هاي در حال رشد بروز ضايعات پوستي و مشابه با آنچه كه در اثر كمبود
 اسيد پانتو تنيك بوجود مي آيد است . پاها خشك مي شوند ترك برمي دارند و دچار خونريزي مي شوند سرانجام چنين ضايعاتي در گوشه دهان و چشم ها ظاهر مي شود .
مصرف سفيده تخم مرغ خام باعث بروز كمبود بيوتين مي گردد زيرا بيوتين در اثر آويدين كه يكي از پروتئين هاي تخم مرغ است غير فعالي مي شود . در چنين شرايطي مقدار بيوتين جيره بايستي افزايش يابد . مصرف سفيده تخم مرغ پخته چنين حالتي را بوجود نمي آورد . 
بيوتين در جلوگيري از پروسيس موثر است . هم چنين باعث بهبود در امر جوجه دهي مي گردد . بيوتين به مقدار جزيي براي سلامتي و توليد تخم مرغ لازم است . 
در شرايط معمولي به علت وجود بيوتين در اغلب مواد غذايي كمبود آن ديده نمي شود غلات و فرآورده هاي آنها ، مخمر خشك ، پودر يونجه ، فرآورده هاي شير و مراتع سبز منابع خوبي از بيوتين هستند .
 
 كولين :
 كولين همراه با منگنز ، اسيد فوليك ، اسيد نيكو تينيك و بيوتين براي جلوگيري از پروسيس لازم است . نياز به اين ويتامين از تمام ويتامين ها بيشتر است ولي در مواد غذا به مقدار كافي وجود دارد . كمبود كولين سبب كاهش رشد و راندمان تبديل غذا و پروسيس مي گردد . مرغان بالغ قادرند مقداري از كولين مورد نياز خون را بسازند ، كولين به عنوان يك منبع دهنده گروه متيل بكار مي رود . در جيره مرغان گوشتي مقداري كولين به صورت مكمل اضافه مي گردد . پودر ماهي ، سويا و در ساير كشورها بقاياي آبجو سازي ها منابع خوبي از كولين بحساب مي آيند . همچنين به مقدار قابل ملاحظه اي در پودر گوشت و شير خشك يافت مي گردد . 
كولين بخشي از ساختمان لسيتين است . اين تركيبي است كه انتقال چربي ها در بدن را به عهده دارد و كمبود آن باعث جمع شدن چربي در كبد مي گردد كه در نتيجه بيماري كبد چرب حاصل مي شود . هم چنين كولين در ساختمان گروه ديگري از فسفوليپيدها كه هر يك داراي اعمال مهمي در بدن هستند وجود دارد .
 
اسيد فوليك :
 كمبود اسيد فوليك سبب كاهش رشد بدن و پرها و بروز پروسيس مي شود . رنگ پرها نيز از بين مي رود ، كمبود اسيد فوليك كم خوني بخصوصي را به همراه دارد كه ويژگي اين عارضه بزرگ شدن گلبولهاي قرمز و افزايش همو گلوبين مي باشد . در جيره هاي معمولي كمبود آن كمتر مشاهده مي شود . گوشت ، جگر ، ماهي و فرآورده هاي شيري منبع خوبي از اسيد فوليك هستند .
 
ويتامين B12 (كوبالامين) : 
تمام طيور به ويتامين B12 احتياج دارند ولي نياز جوجه هاي در حال رشد و مرغان تخم گذار به اين ويتامين حياتي است . اين ويتامين تنها در منابع حيواني وجود دارد و در گياهان يافت نمي شود . از بقاياي تخميري توسط باكتري ها مقداري ويتامين B12 بوجود مي آيد . 
جيره هايي كه منابع پروتئين حيواني آنها كم است مقدار ويتامين B12 كمتري دارند . در جيره جوجه هاي گوشتي و مرغان تخمگذار اين ويتامين به صورت مكمل اضافه مي شود . طيوري كه در روي بستر پرورش مي يابند مقدار قابل توجهي از ويتامين B12 مورد نياز خود را از طريق مدفوع بدست مي آورند . جيره مرغاني كه در قفس نگهداري مي شوند بايستي مقدار بيشتري ويتامين B12 داشته باشد . 
در ساختمان ويتامين B12 مقداري كبالت وجود دارد و اين تركيب تنها منبع حاوي كبالت درتك معده اي ها است . اگر جيره نشخوار كنندگان حاوي مقداري كبالت باشد آنها قادرند كه ويتامين B12 مورد نياز خود را در اثر فعاليت ميكروارگانيزم هاي سيرابي بدست آورند . 
كمبود B12 رشد و راندمان تبديل غذا را كاهش مي دهد . سبب تلفات جنيني و در نتيجه كاهش جوجه دهي مي گردد . همچنين كمبود اين ويتامين سبب بروز نوعي كم خوني مي شود .
بين اين ويتامين ، اسيد فوليك و بعضي از ويتامين هاي ديگر رابطه و اثر متقابل وجود دارد . اين ويتامين در انتقال اسيد پانتوتنيك در بدن دخالت دارد.
منبع:mahoseni-ostrich.blogfa.com

نوشته شده در چهارم اسفند 1392 ساعت 23:53:27 توسط مهندس احمد یزدانی


بازگشت به صفحه طیور


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
روش فعالیت در انجمن کشاورزی


مشاوره خصوصی

بهشت

طراحی سازه های کشاورزی بر مبنای مکانیزم شاز که در کره ماه برای اولین بار انجام پذیرفته می تواند پرشی بسوی کشاورزی و تولید خاک مرغوب از بهشت برین باشد.

 


شرکت بساک