گیاه شناسی موز
گیاه شناسی موز
مریستم:
نقطه رویشی نوک کورم با مریستم آن حالت گنبد پهن شده را دارد. مقابل هر برگ یک جوانه تولید می شود با این حال تنها 4-3 جوانه روی هر کورم به شاخه یا پاجوش تبدیل می شود. پاجوش ها تولید کورم جدیدی می کنند که کمی افقی رشد نموده و سپس به طرف بالا منحرف می شود تا ساقه جدید هوایی تولید کند. بنابراین کورم های متصل بهم حالت خوشه ای یا توده ای پیدا می کنند. پاجوش ها روی قسمت وسط و بالای کورم مادری تولید می شوند که نتیجه آن هر چه نزدیک تر شدن پاجوش های متوالی به سطح خاک است که موجب کاهش گذرگاه گیاه و بنابراین محدود شدن عمر آن می گردد.
برگ ها:
برگ های اولیه پاجوش جوان حالت ملس مانند داشته و به تدریج به شکل برگ های کشیده شمشیری شکل در آمده و نهایتاً پهنک برگ عریض می شود تا زمانی که برگ های بالغ تولید شوند. برگ های بالغ زمانی تولید می شوند که پاجوش حدود 6 ماه سن داشته باشد. غلاف برگ حلقوی بوده و در ابتدا مریستم انتهایی را کاملاً می پوشاند ولیکن بعدها در اثر رشد برگ جدید حاشیه های بالایی آن از هم فاصله می گیرند. غلاف ها ساقه کاذب را تشکیل می دهند. ادامه غلاف به دمبرگ که 90-30 سانتی متر طول دارد، منتهی می شود. غلاف در پایین مدور بوده و در قسمت بالا به شکل کانال در آمده است. پهنک برگ از دو قسمت تشکیل شده است که هر کدام حاصل رشد جانبی حاشیه رگبرگ وسط می باشند و در محل اتصال به رگبرگ اصلی یک نوار کم رنگ برجسته دیده می شود. پهنک برگ در گیاهان بالغ به شکل مستطیل بوده و طول آن 5/4-2 برابر عرض آن می باشد. طول برگ 400-150 سانتی متر و عرض آن 100-70 سانتی متر می باشد. محل اتصال برگ به دمبرگ مدور و نوک برگ کمی تیز و یا سه گوش است. موزهای تریپلوئید برگ های بزرگتر و ضخیم تری دارند. تعداد کل برگ های یک گیاه موز بین 70-60 عدد از ابتدا تا ظهور کامل می باشد. در ابتدا برگ ها یک پاجوش به صورت فلسی، سپس به صورت برگ های باریک و بالاخره تولید 30 برگ نرمال قبل از گلدهی می کند. سرعت رشد برگ ها به طور معمول یک برگ در هر هفته می باشد با این حال اگر شرایط مناسب نباشد، زمان لازم بسیار طلوانی تر خواهد بود. مساحت برگ در رقم dwarf یک مترمربع و در رقم Gros Michel سه متر مربع می باشد. بر روی یک گیاه سالم 15-10 برگ فعال دیده می شود بنابراین مساحت برگ فعال در یک گیاه 45-10 متر مربع و در یک هکتار 45000-20000 متر مربع می باشد. هر هفته یک برگ جدید تولید می شود. البته تحت شرایط رشدی خوب و متعاقب آن برگ پیر می میرد و می افتد. نزدیک گلدهی، برگ ها به بزرگ ترین اندازه خود می رسند. پس از آن اندازه برگ های آخر کاهش یافته و آخرین برگ کوچک، سبز رنگ و شبیه بیلچه می باشد. آخرین برگ روی بندی است که روی ساقه گلدهنده هست، قرار دارد.
گل آذین:
9-7 ماه پس از کشت پاجوش گل آذین تولید می شود و این در صورتی است که پاجوش کاشته شده خود 8-6 ماه سن دارد. از زمان تغییر جهت مریستم از حالت رویشی به حالت زایشی تا زمان ظهور گل آذین یکماه طول می کشد. گل های نر و ماده از نظر شکل ظاهری قابل تفکیک نیستند تا زمانی که گل آذین به طول 12 سانتی متر برسد و این زمانی است که طول گل آذین از ابتدای ساقه کاذب از سطح زمین به 150 سانتی متر می رسد. گل آذین یک خوشه سنبله مرکب است که شامل دم خوشه ضخیم و ستبری می باشد. گل ها بر روی خوشه چه هایی که در محل های گره واقع شده اند، در روی دو ردیف و بر روی اندام بالش مانند قرار دارند. هر کدام از خوشه چه ها توسط براکت اسپات مانندی پوشانده شده اند. اسپات اغلب تخم مرغی شکل و به رنگ قرمز می باشد. خوشه چه ها و براکت ها در یک مارپیچ قرار دارند. هر خوشه چه 20-12 گل دارد و گل ها به طور انفرادی و بدون کاسبرگ هستند. 15-5 خوشه چه اول گل های ماده و خوشه چه های انتهایی گل های نر و بین این دو گروه گل های خنثی حدواسط تولید می شوند. در زمان ظهور گل آذین این اندام به صورت برافراشته است ولیکن در اکثر ارقام تجاری به زودی در اثر وزن و واکنش زمین گرایی به طرف پایین متمایل می شود. هر روز یکی از براکت ها از روی دسته ای از گل ها بلند می شود. براکت ها معمولاً خزان می کنند و درست قبل یا بعد از گل ها می افتند. گل ها برای مدت یک روز باز می مانند. در رقم Dwarf Cavendish براکت ها باقی می مانند. بنابراین در یک خوشه، در ابتدا میوه ها قرار دارند و سپس محور خوشه که عاری از هر گونه گل یا میوه ای است، باقی می ماند و در انتها براکت ها و گل های نر قرار دارند. در برخی مثل Horn plantain زنگوله پس از تشکیل میوه می افتد و عمر کوتاهی دارد.
گل:
پریانت گل ها کاملاً دارای قرینه است. دارای 3 لب اصلی و 2 لب فرعی و یک لب کوچک تر آزاد محوری می باشد. رنگ گل ها زرد، کرم یا سفید رنگ و گاهی اوقات دارای رگه های صورتی می باشد. گل های ماده در حدود 10 سانتی متر طول داشته و بزرگتر از گل های نر هستند. مادگی سه خانه ای، تخمدان تحتانی، تخمک های متعدد و در 4-2 ردیف در محور پلاسنت قرا گرفته اند. خامه حجیم و بزرگ با کلاله سه قسمتی، پنج پرچم، تخمدان ماندگار ولیکن پریانت، پرچم ها و خامه و کلاله ریزش می کنند. گل های نر در حدود 6 سانتی متر طول با 5 پرچم که در دو ردیف قرار گرفته اند و یک پرچم در امتداد محور قرار گرفته است که در مقابل پتال آزاد می باشد. کیسه بساک به ندرت حاوی دانه گرده می باشد. گل های نر دارای تخمدان کوچک سقط شده می باشد که یک چهارم طول گل را تشکیل می دهد. دارای خامه و کلاله باریک بوده و گل از محل انتهای تخمدان سقط شده ریزش می کند.
میوه:
میوه از نوع حبه است و حدود سه ماه طول می کشد تا گل ها به میوه رسیده تبدیل شوند. 
در ارقام دیپلوئید گونه های Musa acuminataو Musa balbisiana گرده افشانی برای تکامل میوه ضروری است و میوه دارای توده ای از بذرهای سخت سیاه رنگ می باشد که توسط پالپ شیرین کمی محاصره شده است. در ارقام خوراکی که نیازی به گرده افشانی نمی باشد، پارتنوکارپی رویشی منجر به تولید میوه می گردد. گوشت میوه از قسمت خارجی حجره به وجود می آید و همچنین از تورم سپتا و محور آن. گوشت میوه از رشد قسمت خارجی برچه ها، تورم سپتا و محور آن به وجود می آید. اکثر کلنهای ماده استریل هستند. برای مثال در زر گروه Cavendish هرگز بذری تولید نمی شود. تخمک ها خیلی زود سقط شده و در میوه بالغ به صورت خال های کوچک قهوه ای رنگ دیده می شوند. تعداد کمی از کلن ها مانند کلن Gros Michel به میزان کم مادگی بارور دارند و گهگاه بذر تولید می کنند (حدود یک بذر در یک خوشه) البته در صورتی که با یک نر دیپلوئید بارور گرده افشانی شوند. در زمان گلدهی گل های ماده هر دست کاملاً در مجاورت محور قرار گرفته اند، به نحوی که جام گل به طرف نوک خوشه می باشد. پس از ریزش پوشش های گل و خامه تخمدان ها با زاویه درستی نسبت به محور قرار می گیرند. در بهترین کلنهای تجاری، میوه ها به طور مخالف و در جهت عکس قوه ثقل به طرف بالا انحنا پیدا می کنند. در برخی از ارقام خوشه ها افقی قرار می گیرند و نه به صورت آویزان و واژگون. در این کلنها میوه های بالای خوشه مستقیم و آن هایی که در زیر خوشه قرار می گیرند، به طرف بالا انحنا پیدا می کنند (ناهمگونی در شکل میوه های کل خوشه). وزن میوه ها تا 80 روز پس از تشکیل به طور خطی افزایش می یابد و این زمانی است که میوه ها برای صادرات برداشت می شوند. این مرحله را مرحله سه چهارم پر شدن می نامند و هنوز زاویه بین قسمت های مختلف پوست میوه برقرار است و وزن میوه به مراتب کمتر از زمان رسیدگی است. بذور در ارقام دیپلوئید دارای قطری برابر 5 میلی متر، بسیار سخت، دارای اندوسپرم و جنین کوچک در منطقه انتهایی سفت می باشند.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

نوشته شده در 22/11/1392 سه شنبه ساعت 17:45:51 توسط مریم خانی
ویرایش شده در 22/11/1392 سه شنبه ساعت 18:10:29 توسط مریم خانی


بازگشت به صفحه میوه کاری


امتیاز شما به این مطلب

در کادر زیر نظر خود را درج نمایید




 refresh
کد امنیتی را وارد نمایید
روش فعالیت در انجمن کشاورزی


فن پیج فیس بوک بساک
 

فن پیج انجمن متخصصان کشاورزی بساک

 

 


همه چیز در مورد پسته
همه چیز در مورد انجیر
پر بازدید ترین خبرهای کشاورزی